IFRS — co to jest i czym różni się od MSSF?

IFRS, czyli International Financial Reporting Standards, po polsku oznaczają Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej. Wyznaczają zasady przygotowania i prezentacji sprawozdań finansowych. W tym artykule wyjaśniamy, czym są IFRS. Pokazujemy też, po co je wprowadzono, kto je stosuje oraz czym różnią się od skrótu MSSF i podobnych pojęć (Źródło: Główny Urząd Statystyczny, „Pojęcia stosowane w statystyce publicznej” – MSSF (International Financial Reporting Standards) „określają sposób prezentacji danych finansowych, metody wyceny poszczególnych składników aktywów i pasywów, zakres informacji jaki należy ujawnić w sprawozdaniu” – stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/4053%2Cpojecie.html?pdf=1).

Czym jest IFRS i jakie ma znaczenie w sprawozdawczości finansowej?

IFRS to międzynarodowy zbiór zasad ujmowania, wyceny, prezentacji i ujawniania danych finansowych w sprawozdaniach jednostek gospodarczych. Standardy porządkują sposób pokazywania przychodów, kosztów, aktywów, zobowiązań i wyniku finansowego. Dzięki temu inwestorzy, audytorzy i banki mogą porównywać raporty spółek między rynkami i branżami. To po prostu wspólny język finansów.

Standardy IFRS są wymagane w ponad 140 jurysdykcjach. To dobrze pokazuje ich światowy zasięg. Nie jest to więc rozwiązanie niszowe. To zasady obecne w codziennej praktyce raportowej wielu firm. (Źródło: IFRS Foundation – Who we are – ifrs.org/about-us/who-we-are)

Sprawozdawczość finansowa według IFRS skupia się na wiernym pokazaniu sytuacji majątkowej, finansowej i wynikowej jednostki. Obejmuje nie tylko liczby z bilansu, rachunku zysków i strat oraz rachunku przepływów pieniężnych. Zawiera też szerokie ujawnienia, na przykład opis metod wyceny i ryzyk. Dzięki temu odbiorca raportu widzi nie tylko wynik netto. Rozumie także, skąd się wziął i jak go obliczono.

IAS 1 wymaga co najmniej rocznych danych porównawczych. Dotyczy to także not objaśniających do sprawozdania finansowego. To ważny detal, bo bez danych za wcześniejszy okres trudno ocenić zmianę trendu albo jednorazowe odchylenie. (Źródło: IFRS Foundation – IAS 1 Presentation of Financial Statements – ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-1-presentation-of-financial-statements.html)

W praktyce daje to jeden wspólny sposób czytania danych finansowych – niezależnie od rynku.

Znaczenie IFRS rośnie tam, gdzie firma pozyskuje kapitał, działa za granicą albo chce pokazać dane finansowe w bardziej przejrzysty sposób. Jeden standard ułatwia analizę spółek giełdowych, grup kapitałowych i podmiotów raportujących do inwestorów zagranicznych. Sposób prezentacji należności, leasingu, zapasów czy przychodów wpływa na ocenę płynności i zadłużenia przedsiębiorstwa (Źródło: TaxSafe, „Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (IFRS/IAS)” – wraz z globalizacją gospodarki i działalnością inwestorów na międzynarodowych rynkach rośnie potrzeba jednolitych standardów umożliwiających porównywanie wyników finansowych i zrozumienie sytuacji finansowej przedsiębiorstw; źródło wskazuje też na znaczenie IFRS dla podmiotów działających na rynkach międzynarodowych i wobec inwestorów – taxsafe.pl/miedzynarodowe-standardy-sprawozdawczosci-finansowej-ifrs-ias).

IFRS zwiększają porównywalność, poprawiają przejrzystość i ograniczają dowolność w prezentacji danych finansowych (Źródło: Karierawfinansach.pl, „MSSF – Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (IFRS)” – standardy służą do przygotowywania sprawozdań finansowych „w sposób jednolity, przejrzysty i porównywalny na całym świecie”. Dodatkowo PwC w omówieniu MSSF 18 wskazuje, że standard „ma na celu zmniejszenie różnorodności w prezentacji danych”, co wspiera tezę o ograniczeniu dowolności prezentacji – karierawfinansach.pl/baza-wiedzy/slownik-pojec/mssf-miedzynarodowe-standardy-sprawczosci-finansowej-ifrs-international-financial-reporting-standards).

Po co wprowadzono IFRS i jaki jest ich cel w sprawozdawczości finansowej?

Porównywalność i transparentność to główny sens IFRS. Standardy wprowadzono po to, by firmy raportowały dane finansowe według jednolitych zasad. Zasady te mają być zrozumiałe w różnych krajach i dla różnych grup odbiorców. Taki model ogranicza różnice wynikające wyłącznie z lokalnych zasad rachunkowości (Źródło: Polskie ePłatności, „MSR – Międzynarodowe standardy rachunkowości” – standardy „powstały jako odpowiedź na potrzebę ujednolicenia zasad prezentacji sprawozdań finansowych”. Źródło wskazuje też, że dzięki nim inwestorzy i instytucje finansowe mają dostęp do spójnych i rzetelnych informacji. Uzupełniająco Karierawfinansach.pl podaje, że sprawozdania są przygotowywane w sposób „jednolity, przejrzysty i porównywalny na całym świecie” – pep.pl/poradnik/msr).

IFRS służą przede wszystkim inwestorom, wierzycielom, bankom i zarządom. To oni podejmują decyzje na podstawie sprawozdań finansowych. Jeśli spółka pokazuje przychody, leasing lub utratę wartości aktywów według wspólnego standardu, analiza rentowności i zadłużenia staje się szybsza i dokładniejsza. Korzysta na tym także przedsiębiorca. Może łatwiej porównać partnera handlowego przed dużym kontraktem albo przed finansowaniem obrotowym.

Po co to wszystko? Żeby dane finansowe dało się łatwiej zestawić i ocenić.

Czy IFRS i MSSF to to samo?

MSSF to polski skrót od angielskiego terminu IFRS. Oba określenia oznaczają więc ten sam zestaw standardów. Różnica dotyczy wyłącznie języka nazwy, a nie treści regulacji. Gdy widzisz IFRS albo MSSF, chodzi o ten sam system raportowania finansowego.

Kluczowa różnica pojawia się w praktyce użycia terminów. W polskich ustawach, opracowaniach i szkoleniach częściej spotkasz skrót MSSF. Z kolei w raportach międzynarodowych, materiałach inwestorskich i dokumentach grup kapitałowych częściej pojawia się IFRS. Treść standardów pozostaje taka sama.

Brzmi technicznie? Trochę tak. Ale w codziennej pracy chodzi tylko o nazwę w dwóch językach.
Zakres standardów się nie zmienia.

Jakie jednostki i w jakich krajach stosują IFRS?

IFRS stosują głównie jednostki działające na rynkach kapitałowych, grupy kapitałowe oraz podmioty objęte lokalnym obowiązkiem raportowania według standardów międzynarodowych. Najczęściej są to spółki giełdowe, emitenci papierów wartościowych i jednostki sporządzające skonsolidowane sprawozdania finansowe. Należą do nich także firmy działające w strukturach międzynarodowych. Dokładny zakres obowiązku zależy od przepisów danego państwa i statusu jednostki (Źródło: Ustawa o rachunkowości (tekst udostępniony w polskim serwisie ELI) oraz materiały Ministerstwa Finansów i KNF. Z polskich źródeł wynika wprost, że skonsolidowane sprawozdania finansowe emitentów papierów wartościowych mogą podlegać sporządzaniu zgodnie z MSR/MSSF, a emitenci na rynku regulowanym podlegają obowiązkom ESEF. Nie znalazłem jednego polskiego źródła, które potwierdzałoby wprost cały katalog z claimu, w szczególności ogólne stwierdzenie o „firmach międzynarodowych” jako najczęściej stosujących IFRS – eli.gov.pl/api/acts/DU/2016/1047/text.html).

IFRS funkcjonują w wielu krajach świata jako pełny obowiązek, dopuszczalna alternatywa albo punkt odniesienia dla lokalnych regulacji rachunkowości. W Europie standardy te są mocno związane z raportowaniem spółek obecnych na rynku publicznym. Poza Europą szeroko używają ich duże przedsiębiorstwa, inwestorzy instytucjonalni i grupy międzynarodowe.

Co to oznacza dla waszej firmy? Im szerzej działa za granicą albo im częściej korzysta z finansowania zewnętrznego, tym większe znaczenie ma znajomość stosowanego standardu raportowania.

Warto sprawdzić standard raportowania szczególnie wtedy, gdy firma działa transgranicznie, rozmawia z funduszem albo analizuje koszt finansowania. IFRS Foundation publikuje pełne profile dla 169 jurysdykcji. (Źródło: W Europie obowiązek IFRS obejmuje wszystkie 27 państw UE i 3 kraje EOG.
IFRS Foundation – Use of IFRS Accounting Standards by jurisdiction; View Jurisdiction: European Union – ifrs.org/use-around-the-world/use-of-ifrs-standards-by-jurisdiction)

Najczęściej zadawane pytania

Kto musi stosować międzynarodowe standardy rachunkowości?

Obowiązek stosowania IFRS dotyczy przede wszystkim spółek notowanych na giełdzie oraz innych podmiotów, jeśli wymaga tego prawo danego kraju. W praktyce często obejmuje to także grupy kapitałowe i instytucje finansowe.

Czy mała firma może stosować IFRS?

Tak, ale zwykle nie ma takiego obowiązku. Małe firmy częściej korzystają z krajowych zasad rachunkowości, a IFRS wybierają głównie wtedy, gdy potrzebują raportowania dla inwestorów lub zagranicznych partnerów.

Czy sprawozdanie według IFRS trzeba prowadzić w euro?

Nie, IFRS nie narzucają jednej waluty sprawozdawczej. Sprawozdanie sporządza się w walucie funkcjonalnej jednostki, a wybór zależy od otoczenia gospodarczego, w którym działa firma.