Przejdź do treści
Menu

Poradnik dla przedsiębiorców

Po jakim czasie przedawnia się dług? Termin to 6 lat

Wojciech MatułaAktualizacja: 10 min czytania

Dług przedawnia się po upływie ustawowego terminu. Jego długość zależy od rodzaju roszczenia oraz zdarzeń wpływających na bieg terminu. Zgodnie z art. 118 KC podstawowy termin wynosi 6 lat. Dla świadczeń okresowych i roszczeń gospodarczych wynosi 3 lata. (Źródło: Elektroniczny Dziennik Ustaw – Kodeks cywilny – eli.gov.pl/api/acts/DU/2025/1071/text.pdf)

  • Ustal dzień wymagalności roszczenia.
  • Określ rodzaj długu i właściwy termin.
  • Sprawdź zdarzenia wpływające na bieg przedawnienia.
  • Oblicz datę upływu terminu.
  • Zweryfikuj działania wierzyciela, sądu lub komornika.

Co dzieje się po upływie tego terminu? Dłużnik może uchylić się od zaspokojenia roszczenia na podstawie art. 117 § 2 KC. Sam dług nie znika jednak automatycznie. (Źródło: Elektroniczny Dziennik Ustaw – Kodeks cywilny – eli.gov.pl/api/acts/DU/2025/1071/text.pdf)

Czym jest przedawnienie długu i po jakim czasie następuje?

Przedawnienie długu ogranicza możliwość przymusowego dochodzenia zapłaty przez wierzyciela. Przedawnia się roszczenie majątkowe, a nie samo zobowiązanie. Poza wyjątkami przewidzianymi w ustawie roszczenia majątkowe podlegają przedawnieniu. Wynika to z art. 117 § 1 KC. (Źródło: Elektroniczny Dziennik Ustaw – Kodeks cywilny – eli.gov.pl/api/acts/DU/2025/1071/text.pdf)

Bieg terminu zaczyna się w dniu wymagalności roszczenia. To moment, w którym wierzyciel może już zażądać zapłaty. Zasadę tę określa art. 120 § 1 KC. (Źródło: Elektroniczny Dziennik Ustaw – Kodeks cywilny – eli.gov.pl/api/acts/DU/2025/1071/text.pdf)

Upływ terminu nie usuwa należności z ksiąg ani dokumentacji wierzyciela. Nie oznacza też, że zobowiązanie zostało spłacone. Ogranicza za to możliwość przymusowego dochodzenia pieniędzy (Źródło: Kodeks cywilny, art. 117 § 2–2¹ (tekst i omówienie) – e-prawnik.pl/kodeksy/kodeks-cywilny/czesc-ogolna-przedawnienie-roszczen).

Czy dług przedawnia się automatycznie?

Termin przedawnienia upływa z mocy prawa. Gdy pozwany jest konsumentem, sąd bierze przedawnienie pod uwagę z urzędu. Wynika to z art. 117 § 2¹ KC. Ustawa przewiduje przy tym wyjątek oparty na względach słuszności. (Źródło: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych – orzeczenia.ms.gov.pl/content/$N/153510400000503_I_C_000899_2022_Uz_2023-07-14_001)

Status dłużnika Działanie sądu Działanie dłużnika
Konsument Sąd bada przedawnienie z urzędu, z ustawowym wyjątkiem opartym na względach słuszności. Przedstaw dokumenty potwierdzające daty i charakter roszczenia.
Przedsiębiorca lub inny podmiot niebędący konsumentem Sąd nie uwzględnia przedawnienia bez zarzutu. Podnieś zarzut przedawnienia.

Odbierz korespondencję sądową i odpowiedz przed upływem terminu wskazanego w pouczeniu. W sprawie konsumenta zastosowanie ma art. 117 § 2¹ KC. W pozostałych sprawach podstawą jest art. 117 § 2 KC. (Źródło: Elektroniczny Dziennik Ustaw – Kodeks cywilny – eli.gov.pl/api/acts/DU/2025/1071/text.pdf)

Przedawnienie nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania. Dług nadal istnieje, choć wierzyciel ma ograniczone możliwości jego przymusowego dochodzenia. Art. 117 § 2 KC pozwala dłużnikowi uchylić się od zapłaty. (Źródło: Elektroniczny Dziennik Ustaw – Kodeks cywilny – eli.gov.pl/api/acts/DU/2025/1071/text.pdf)

W praktyce liczą się nie tylko przepisy. Równie ważne są prawidłowe daty i dokumenty. Bez nich trudno odtworzyć przebieg sprawy.

Po jakim czasie przedawniają się długi?

Długi przedawniają się co do zasady po 6 latach, a roszczenia okresowe i gospodarcze po 3 latach. Terminy wskazane w art. 118 KC kończą się zwykle ostatniego dnia roku. Reguła ta dotyczy okresów wynoszących co najmniej 2 lata. (Źródło: Elektroniczny Dziennik Ustaw – Kodeks cywilny – eli.gov.pl/api/acts/DU/2025/1071/text.pdf)

Przepis szczególny może wprowadzać krótszy termin, na przykład rok albo 2 lata. Przykładem jest art. 554 KC. Ustanawia on okres 2 lat dla roszczeń ze sprzedaży dokonanej w działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy. Dlatego przed obliczeniami trzeba sprawdzić podstawę konkretnego żądania. (Źródło: ArsLege – Kodeks cywilny, art. 554 – arslege.pl/termin-przedawnienia-roszczen-z-tytulu-sprzedazy/k9/a5093)

Jak różni się termin przedawnienia zależnie od rodzaju długu?

Rodzaj długu przesądza o właściwym terminie. Zasada ogólna z art. 118 KC przewiduje 6 lat. Roszczenia objęte art. 554 KC przedawniają się natomiast po 2 latach. (Źródło: Elektroniczny Dziennik Ustaw – Kodeks cywilny – eli.gov.pl/api/acts/DU/2025/1071/text.pdf)

  • Ustal źródło należności: umowę, fakturę, szkodę lub świadczenie okresowe.
  • Sprawdź związek z działalnością gospodarczą.
  • Ustal, czy jest to roszczenie okresowe.
  • Zweryfikuj przepis szczególny.
  • Określ status stron w chwili powstania roszczenia.

Jakie długi nie ulegają przedawnieniu?

Nie przedawniają się przede wszystkim roszczenia niemajątkowe oraz wskazane ustawowo roszczenia związane z własnością nieruchomości. Art. 223 § 1 KC wyłącza przedawnienie roszczeń właściciela o wydanie nieruchomości. To samo dotyczy żądania zaniechania naruszeń. (Źródło: ISAP – Kodeks cywilny – isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19640160093/U/D19640093Lj.pdf)

Dobrowolna zapłata przedawnionej należności pozostaje skuteczna. Dłużnik nie odzyska pieniędzy tylko dlatego, że termin minął przed wpłatą. Zgodnie z art. 411 pkt 3 KC nie można żądać zwrotu takiego świadczenia. (Źródło: System Analizy Orzeczeń Sądowych – saos.org.pl/judgments/content/466555.html)

Czym jest termin przedawnienia długu i jak go ustalić?

Termin przedawnienia długu ustal na podstawie źródła zobowiązania, daty wymagalności oraz przepisów szczególnych. Każdy z tych elementów może zmienić końcowy wynik. Początek biegu określa art. 120 § 1 KC. (Źródło: Elektroniczny Dziennik Ustaw – Kodeks cywilny – eli.gov.pl/api/acts/DU/2025/1071/text.pdf)

Data wymagalności oznacza dzień, w którym wierzyciel może skutecznie zażądać zapłaty. Nie musi pokrywać się z datą umowy, wystawienia faktury ani wysłania wezwania. Zasady ogólne znajdziesz w art. 117–125 Kodeksu cywilnego.

Najpierw ustal, od kiedy można było żądać zapłaty. Dopiero od tej daty licz właściwy termin. Odwrotna kolejność łatwo prowadzi do błędu.

Jak sprawdzić, czy dług jest przedawniony?

  • Znajdź umowę, fakturę, harmonogram albo decyzję.
  • Ustal datę wymagalności.
  • Dopasuj okres ustawowy.
  • Sprawdź akta i korespondencję pod kątem zdarzeń wpływających na termin.
  • Porównaj datę końcową z dniem wniesienia pozwu.

Jak samodzielnie obliczyć datę przedawnienia długu?

  • Odczytaj termin płatności.
  • Dodaj właściwy okres przedawnienia.
  • Jeżeli okres wynosi co najmniej 2 lata, przesuń jego koniec na ostatni dzień roku (Źródło: Kodeks cywilny, art. 118 – e-prawnik.pl/kodeksy/kodeks-cywilny/czesc-ogolna-przedawnienie-roszczen).
  • Jeżeli okres jest krótszy niż 2 lata, stosuj zwykłe zasady liczenia terminów.

Jak wygląda takie obliczenie? Roszczenie wymagalne 15 maja 2021 roku z 3-letnim okresem przedawnienia przedawni się 31 grudnia 2024 roku. Wynik będzie prawidłowy, jeżeli żadne zdarzenie nie zmieniło biegu terminu (Źródło: Kodeks cywilny, art. 118 i 120 § 1 – arslege.pl/kodeks-cywilny/k9/s1958).

Czym jest przerwanie biegu przedawnienia?

Przerwanie biegu przedawnienia kasuje okres naliczony do chwili przerwania. Po takim zdarzeniu termin liczy się od początku. Zawieszenie biegu działa inaczej, bo jedynie zatrzymuje jego upływ.

Do przerwania może dojść wskutek czynności przed sądem, sądem polubownym lub innym właściwym organem. Taki skutek może też wywołać uznanie roszczenia przez dłużnika. Po przerwaniu termin biegnie od początku. Wynika to z art. 124 Kodeksu cywilnego.

Różnica ma bezpośredni wpływ na datę końcową. Przerwanie uruchamia cały termin od nowa. Zawieszenie tylko wstrzymuje licznik.

Przedawnienie długu w praktyce dla dłużnika

Po przedawnieniu należność staje się zobowiązaniem naturalnym. Dług wciąż istnieje, ale jego przymusowe dochodzenie podlega ograniczeniu. Zachowaj umowę, faktury, potwierdzenia wpłat i korespondencję. Dokumenty pozwolą odtworzyć daty (Źródło: Jak liczyć przedawnienie długu od daty wymagalności? – faktoringdlafirm.com/blog/jak-liczyc-przedawnienie-dlugu-od-daty-wymagalnosci).

Kilka rat wynikających z jednej umowy może przedawniać się w różnych terminach (Źródło: Uchwała Sądu Najwyższego, III CZP 52/22 – sn.pl/sites/orzecznictwo/orzeczenia3/iii%20czp%2052-22.pdf). Każde pismo przeczytaj przed podpisaniem, zwłaszcza gdy zawiera uznanie salda. Zrzeczenie się zarzutu przedawnienia jest dopuszczalne dopiero po upływie terminu.

Zanim podpiszesz ugodę lub uznasz saldo, sprawdź podstawę roszczenia i wszystkie daty. Zweryfikuj też odsetki oraz doliczone koszty. Zakres zrzeczenia się zarzutu powinien być jednoznaczny (Źródło: Wyrok Sądu Najwyższego z 30 września 2010 r., I CSK 675/09 – inforlex.pl/dok/tresc,OSN.2010.001.005019007,Wyrok-SN-z-dnia-30-wrzesnia-2010-r-sygn-I-CSK-675-09.html).

Upływ terminu nie kończy automatycznie rozliczeń wierzyciela ani sporu z kontrahentem (Źródło: Wielokrotnie uznanie długu – potwierdzenie salda – czasopismo.legeartis.org/2026/01/wielokrotnie-uznanie-dlugu-potwierdzenie-salda-dochodzenie-roszczen-naduzycie-prawa-podmiotowego-wyrok-sn). Także cesja nie usuwa przedawnionego charakteru wierzytelności. Nabywca nie otrzymuje większych praw niż zbywca (Źródło: Cesja wierzytelności przedawnionych – e-prawnik.pl/porady-prawne/cesja-wierzytelnosci-przedawnionych.html).

Czym są ustawowe terminy przedawnienia dla poszczególnych długów?

Ustawowe terminy przedawnienia określają Kodeks cywilny oraz ustawy szczególne. Strony nie mogą samodzielnie ich skrócić ani wydłużyć. Zakaz taki wprowadza art. 119 Kodeksu cywilnego.

Dla roszczeń powstałych przed 9 lipca 2018 roku trzeba sprawdzić przepisy przejściowe. Mogą one przesądzić o długości i sposobie liczenia terminu. Nie wystarczy więc zastosować wyłącznie obecnych zasad (Źródło: Ustawa z 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, art. 5 – eli.gov.pl/api/acts/DU/2018/1104/text.pdf).

Po ilu latach przedawnia się dług bankowy?

Dług bankowy przedawnia się zasadniczo po 3 latach. Roszczenie banku wiąże się bowiem z prowadzoną działalnością gospodarczą. Sprzedaż wierzytelności innemu podmiotowi nie zmienia tego terminu.

Kiedy dług nie ulega przedawnieniu?

  • Sprawdź, czy roszczenie ma charakter niemajątkowy.
  • Zweryfikuj roszczenia właściciela nieruchomości z art. 223 § 1 Kodeksu cywilnego.
  • Sprawdź żądanie zniesienia współwłasności z art. 220 Kodeksu cywilnego.
  • Sprawdź zabezpieczenie hipoteczne.

Kiedy warto zwrócić się do prawnika? Zrób to, gdy dług zabezpiecza hipoteka albo obejmuje kilka dat wymagalności. Pomoc może być też potrzebna, jeśli roszczenie powstało przed 9 lipca 2018 roku (Źródło: Ustawa o księgach wieczystych i hipotece, art. 77 – inforlex.pl/wersje-fragmentu/tresc,DZU.2025.077.0000341,-1,USTAWA-z-dnia-6-lipca-1982-r-o-ksiegach-wieczystych-i-hipotece.html?dok=4264020&nr=77&rodzaj=29).

Przedawnienie długu w sądzie i u komornika – jak się bronić?

  • Odbierz przesyłkę i zapisz datę doręczenia.
  • Ustal, czy otrzymałeś pozew, nakaz zapłaty, tytuł wykonawczy czy zawiadomienie o egzekucji.
  • Porównaj datę wymagalności z datami czynności wierzyciela.
  • Wnieś właściwe pismo w terminie z pouczenia.

Gdzie i jak zgłosić przedawnienie długu?

Zarzut przedawnienia zgłoś do sądu, który rozpoznaje sprawę. Wskaż dokładnie roszczenie oraz datę jego wymagalności. Podaj też właściwy okres i obliczoną datę przedawnienia.

  • Złóż odpowiedź na pozew.
  • Wnieś sprzeciw albo zarzuty od nakazu zapłaty. W typowych postępowaniach termin wynosi 2 tygodnie od doręczenia, ale stosuj termin z pouczenia (Źródło: Kodeks postępowania cywilnego, art. 493 § 1 i art. 505 § 1 – isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19640430296).
  • Załącz umowę, harmonogram, wpłaty i pisma procesowe.

Kiedy dług przedawnia się u komornika?

Roszczenie potwierdzone prawomocnym wyrokiem, nakazem zapłaty lub ugodą sądową przedawnia się zasadniczo po 6 latach. Najpierw sprawdź datę uprawomocnienia się orzeczenia. Przejrzyj też wcześniejsze postępowania egzekucyjne. Mogły one wpłynąć na bieg terminu.

Jak powołać się na przedawnienie długu w postępowaniu?

  • Wpisz: „Podnoszę zarzut przedawnienia dochodzonego roszczenia” (Źródło: Przedawnienie roszczeń między przedsiębiorcami – prawo-cywilne.info/przedawnienie-roszczen-miedzy-przedsiebiorcami-1788-c.html).
  • Zażądaj oddalenia powództwa w części objętej zarzutem.
  • Przedstaw chronologię wymagalności, okresu i zdarzeń wpływających na bieg terminu.
  • Rozważ powództwo przeciwegzekucyjne na podstawie art. 840 Kodeksu postępowania cywilnego.

Terminy przedawnienia długów za usługi, czynsz i w egzekucji

Rodzaj należności Typowy termin Zasada liczenia
Telefon i usługi telekomunikacyjne 3 lata Osobno od wymagalności każdej faktury.
Czynsz 3 lata Osobno dla każdej miesięcznej opłaty.
Składki ZUS 5 lat Od dnia wymagalności, z zasadami szczególnymi.

Dług obsługiwany przez firmę windykacyjną przedawnia się w terminie właściwym dla pierwotnego roszczenia. Oddanie sprawy do windykacji nie tworzy nowej należności. Nie uruchamia też samo przez się nowego terminu.

Czy komornik może egzekwować przedawniony dług?

Komornik nie powinien wszcząć egzekucji, gdy z tytułu wykonawczego wynika upływ terminu. Wierzyciel musi udokumentować przerwanie biegu. Komornik opiera się na przedstawionych dokumentach. Zakres jego oceny zależy więc od ich treści (Źródło: Kodeks postępowania cywilnego, art. 804 § 2 – isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19640430296).

Sytuacja Działanie komornika Obrona dłużnika
Termin wynika z tytułu Odmowa wszczęcia na podstawie art. 804 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego. Przedstaw tytuł i wskaż daty.
Wierzyciel dokumentuje przerwanie Egzekucja może być prowadzona. Sprawdź datę i skutek dokumentu.
Spór o wymagalność Komornik nie rozstrzyga sporu merytorycznego. Skieruj sprawę do sądu.

Najczęstsze terminy przedawnienia: 3 i 6 lat

Najczęstsze terminy przedawnienia wynoszą 3 lata dla roszczeń okresowych i gospodarczych. Dla pozostałych roszczeń majątkowych jest to 6 lat. O wyborze okresu rozstrzyga podstawa prawna żądania (Źródło: Kodeks cywilny, art. 118 – e-prawnik.pl/kodeksy/kodeks-cywilny/czesc-ogolna-przedawnienie-roszczen).

Termin Kategoria Przykłady
3 lata Świadczenia okresowe i roszczenia gospodarcze Czynsz, odsetki, media, telefon
6 lat Pozostałe roszczenia majątkowe Prywatna pożyczka i prywatne rozliczenia

Roszczenie okresowe dotyczy świadczeń, które powtarzają się w ustalonych odstępach. Roszczenie związane z działalnością gospodarczą może być natomiast jednorazowe. Mimo to podlega terminowi 3 lat, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej (Źródło: Kodeks cywilny, art. 118 – arslege.pl/kodeks-cywilny/k9/s1958).

Długi okresowe oraz należności usługodawców zwykle obejmuje termin 3-letni. Długi prywatne i pozostałe roszczenia mogą podlegać terminowi 6-letniemu. Dotyczy to sytuacji, gdy nie są okresowe, gospodarcze ani objęte przepisem szczególnym.

Przy ocenie prywatnego rozliczenia weź pod uwagę termin 6-letni. Okres 6 lat zastosuj dopiero po wykluczeniu krótszego terminu. Termin 3-letni dotyczy przede wszystkim należności okresowych i gospodarczych. Termin 6-letni pozostaje regułą dla pozostałych roszczeń.

Najczęściej zadawane pytania

Czy sprzedaż przedawnionego długu firmie windykacyjnej rozpoczyna termin od nowa?

Nie. Cesja wierzytelności nie odnawia ani nie wydłuża terminu przedawnienia, dlatego nabywca przejmuje dług w jego dotychczasowym stanie.

Czy śmierć dłużnika przerywa bieg przedawnienia?

Nie. Śmierć dłużnika nie rozpoczyna terminu od nowa, choć odpowiedzialność spadkobierców podlega zasadom prawa spadkowego.

Czy termin przedawnienia może zakończyć się w sobotę lub święto?

Jeżeli ostatni dzień terminu przypada w sobotę albo dzień ustawowo wolny od pracy, termin upływa następnego dnia, który nie jest sobotą ani dniem wolnym.

Czy można zrzec się przedawnienia przed jego upływem?

Nie. Zrzeczenie się zarzutu przedawnienia jest możliwe dopiero po upływie terminu, a nie wcześniej.

Czy dobrowolnie zapłacony przedawniony dług można odzyskać?

Co do zasady nie. Dobrowolne spełnienie przedawnionego świadczenia zwykle nie podlega zwrotowi.

Czy hipoteka wygasa wraz z przedawnieniem zabezpieczonego długu?

Nie. Przedawnienie wierzytelności hipotecznej co do zasady nie pozbawia wierzyciela prawa zaspokojenia z obciążonej nieruchomości.

Czy odsetki przedawniają się razem z kwotą główną?

Odsetki mają co do zasady trzyletni termin przedawnienia, liczony osobno dla kolejnych należności. Nie można jednak skutecznie dochodzić ich po przedawnieniu roszczenia głównego.

Pomoc w wyborze faktoringu

Porównaj finansowanie dla swojej firmy

Zostaw kontakt i opisz, czego potrzebujesz. Pomożemy Ci porównać warunki dostępnych ofert.

Poproś o pomoc w wyborze →
Bezpłatne zapytanie · bez zobowiązań · decyzję o finansowaniu podejmuje faktor