Umorzenie składek ZUS po 10 latach — czy działa automatycznie?

Składki ZUS po 10 latach nie umarzają się automatycznie. Umorzenie wymaga decyzji ZUS. Przedawnienie zależy od właściwego terminu i zdarzeń, które wpłynęły na jego bieg. Najpierw sprawdź historię należności. Potem ustal okres przedawnienia i wybierz: wniosek, raty albo spłatę. Co do zasady należności składkowe przedawniają się po 5 latach od dnia wymagalności. Wynika to z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. (Źródło: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jednolity – api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/350/text.pdf)

Czym są umorzenie i przedawnienie składek ZUS oraz czym się różnią?

Umorzenie następuje na podstawie indywidualnej decyzji ZUS. Powoduje wygaśnięcie całości lub części długu. Przedawnienie działa z mocy prawa, gdy minie prawidłowo obliczony termin. Pierwszą kwestię reguluje art. 24 ust. 4. Drugą reguluje art. 28 ustawy systemowej. (Źródło: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jednolity – api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/350/text.pdf)

ZUS rozpatruje umorzenie uznaniowo. Trzeba więc wykazać ustawowe przesłanki i poprzeć je dokumentami. Przy przedawnieniu liczą się data wymagalności oraz wszystkie zdarzenia zawieszające albo przerywające termin. Podstawowy okres to 5 lat od dnia, w którym składka stała się wymagalna. (Źródło: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jednolity – api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/350/text.pdf)

Krótko mówiąc: umorzenie zależy od decyzji i dowodów, a przedawnienie – od poprawnego wyliczenia terminu.

Jakie warunki musi spełnić płatnik, aby ZUS umorzył składki?

Umorzenie jest dopuszczalne przy całkowitej nieściągalności należności. W przypadku składek finansowanych za siebie można się o nie starać także wtedy, gdy zapłata miałaby wyjątkowo dotkliwe skutki finansowe. Do wniosku dołącz informacje o dochodach, wydatkach, majątku, zobowiązaniach i sytuacji rodzinnej. Same oświadczenia zwykle nie wystarczą. Przesłanki całkowitej nieściągalności wskazuje art. 28 ust. 3. Zasady umarzania składek za siebie określa art. 28 ust. 3a. (Źródło: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jednolity – api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/350/text.pdf)

ZUS nie może umorzyć tej części składek, którą finansowali ubezpieczeni niebędący jednocześnie płatnikami należności. Zakres możliwej ulgi zależy więc od tytułu ubezpieczenia. Zależy też od sposobu finansowania konkretnej składki (Źródło: ZUS, „Jak otrzymać ulgę w spłacie lub umorzenie należności wobec ZUS. Poradnik dla przedsiębiorców” – zus.pl/documents/10182/167567/Broszura_Poradnik_dla_niezatrudniajacych.pdf/3e937661-30f3-490f-b957-057fcee4be53).

Czy umorzenie zaległych składek ZUS jest możliwe?

Umorzenie zaległych składek ZUS może objąć całość albo część długu. Płatnik musi jednak spełnić przesłanki ustawowe. ZUS musi też wydać pozytywną decyzję. O zakresie ulgi przesądzają rodzaj należności i dokumenty zgromadzone w sprawie (Źródło: ZUS, „Umorzenie należności” – bip.zus.pl/pl/web/guest/firmy/ulgi/umorzenia/umorzenie-naleznosci).

• Umorzenie całkowite obejmuje pełną kwotę wymienioną w decyzji.
• Umorzenie częściowe zmniejsza wskazaną część zadłużenia; pozostałą kwotę nadal trzeba zapłacić (Źródło: Sąd Najwyższy, wyrok z 7 kwietnia 2006 r., I UK 240/05 – sn.pl/sites/orzecznictwo/Orzeczenia1/I%20UK%20240-05-1.pdf).
• Odmowa umorzenia nie zamyka drogi do spłaty, rat ani odroczenia.

Brak pieniędzy na jednorazową wpłatę nie jest wystarczającym argumentem. § 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. opisuje sytuacje, gdy zapłata wywołałaby zbyt ciężkie skutki. Dotyczy to zobowiązanego i jego rodziny. ZUS oceni całość domowego budżetu, nie tylko saldo rachunku. (Źródło: Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. – eli.gov.pl/eli/DU/2003/1365/ogl)

Sam niedobór pieniędzy nie przesądza o uldze – liczą się pełna sytuacja płatnika oraz przedstawione dowody.

Czy po 10 latach zaległe składki są automatycznie umarzane?

Po 10 latach zaległe składki ZUS nie znikają automatycznie. Podstawowy okres przedawnienia wynosi 5, a nie 10 lat. Trzeba przy tym sprawdzić zdarzenia, które zmieniły sposób liczenia terminu. (Źródło: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jednolity – api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/350/text.pdf)

• Wiek zadłużenia mówi jedynie, ile czasu minęło od powstania zaległości.
• Status przedawnienia wynika z daty wymagalności oraz historii postępowań.
• Status umorzenia zawsze musi wynikać z decyzji ZUS.

Samo określenie długu jako dziesięcioletniego niczego jeszcze nie rozstrzyga. Każdą należność porównaj z pięcioletnim terminem liczonym od wymagalności. Następnie uwzględnij ustawowe wyjątki. Czy w tym czasie wszczęto egzekucję albo zawarto układ ratalny? Odpowiedź może przesunąć końcową datę. (Źródło: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jednolity – api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/350/text.pdf)

Czym jest przerwanie i zawieszenie biegu przedawnienia składek ZUS?

Przerwanie biegu przedawnienia sprawia, że po zdarzeniu wskazanym w ustawie termin zaczyna biec od początku. Zawieszenie biegu przedawnienia jedynie zatrzymuje jego naliczanie. Zachowuje czas, który minął wcześniej. Zawieszenie opisują między innymi art. 24 ust. 5a i 5b. Ogłoszenie upadłości przerywa bieg zgodnie z ust. 5c. (Źródło: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jednolity – api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/350/text.pdf)

Gdy ustaje przyczyna zawieszenia, termin biegnie dalej. Po przerwaniu całe liczenie rusza od nowa. Należność starsza niż 10 lat nadal może więc pozostawać nieprzedawniona. Zgodnie z art. 24 ust. 5c po upadłości nowy termin biegnie od dnia po uprawomocnieniu postanowienia. Dotyczy to postanowienia kończącego lub umarzającego postępowanie. (Źródło: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jednolity – api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/350/text.pdf)

Różnica ma praktyczne skutki: zawieszenie zachowuje dotychczasowy okres, a przerwanie każe liczyć termin od początku.

Jak zarządzać zaległościami wobec ZUS, aby ograniczyć ryzyko egzekucji?

Zaległości wobec ZUS sprawdzaj na podstawie salda, dat wymagalności i obecnego etapu sprawy. Sam wiek długu nie wystarczy. Zawieszenie lub przerwanie mogło przesunąć datę przedawnienia. Potrzebujesz chronologii, najlepiej opartej na dokumentach z konkretnymi datami. (Źródło: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jednolity – api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/350/text.pdf)

• Sprawdź saldo i osobno zapisz kapitał, odsetki oraz koszty upomnienia.
• Pobierz historię sprawy, w tym daty decyzji, upomnień i czynności egzekucyjnych.
• Porównaj okresy rozliczeniowe z deklaracjami oraz potwierdzeniami przelewów.
• Zgłoś rozbieżności pisemnie i dołącz dowody dokonanych wpłat.
• Złóż wniosek o ulgę, jeżeli nie możesz uregulować całości jednorazowo.
• Pilnuj harmonogramu rat, aby ZUS nie rozwiązał zawartej umowy.

Pełna chronologia należności pozwala ocenić ryzyko egzekucji. Zrób to przed wyborem spłaty, ulgi lub zarzutu przedawnienia. Pierwsza czynność egzekucyjna, o której powiadomiono dłużnika, zawiesza bieg terminu na podstawie art. 24 ust. 5b. Dlatego sprawdź nie tylko datę czynności, lecz także dowód zawiadomienia. (Źródło: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jednolity – api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/350/text.pdf)

Jakie działania ZUS lub dłużnika przerywają albo zawieszają bieg przedawnienia składek?

Bieg przedawnienia składek ZUS przerywa ogłoszenie upadłości. Z kolei umowa ratalna, odroczenie płatności i formalne czynności egzekucyjne zawieszają termin. Zawieszają go także niektóre postępowania dotyczące ubezpieczenia. Dotyczy to również postępowań w sprawie podstawy wymiaru składek. Ogłoszenie upadłości przerywa bieg na podstawie art. 24 ust. 5c. (Źródło: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jednolity – api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/350/text.pdf)

Umowa ratalna albo odroczenie zatrzymuje termin do dnia płatności odroczonej należności lub ostatniej raty. Egzekucja zawiesza go od zawiadomienia płatnika aż do zakończenia postępowania. Zagadnienie wstępne oznacza kwestię, którą musi ocenić inny organ lub sąd. Ocena następuje przed rozstrzygnięciem sprawy. Reguły te określa art. 24 ust. 5a–5b. (Źródło: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jednolity – api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/350/text.pdf)

Co może zrobić przedsiębiorca, aby uniknąć narastania zaległości wobec ZUS?

Przedsiębiorca powinien rozdzielać bieżące składki i stary dług. Powinien też kontrolować miesięczne rozliczenia oraz reagować, zanim straci płynność. Składki opłaca się do 5., 15. albo 20. dnia kolejnego miesiąca. Termin zależy od statusu płatnika. (Źródło: Zakład Ubezpieczeń Społecznych – zus.pl/en/-/jak-wypelnic-polecenie-przelewu-wplaty-gotowkowej-naleznosci-z-tytulu-skladek-do-zus)

Utwórz rezerwę na składki, przechowuj potwierdzenia wpłat i kontroluj konto po każdej korekcie deklaracji. Jeżeli wpływy nie wystarczą na zapłatę, porównaj koszt krótkoterminowego finansowania z kosztami zaległości. Wybierz wariant, który nie zagrozi przepływom pieniężnym twojej firmy.

Jak prawo definiuje umorzenie należności z tytułu składek?

Umorzenie należności z tytułu składek wygasza obowiązek zapłaty w zakresie wskazanym przez ZUS w decyzji. Podstawą jest art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Art. 28 ust. 1 pozwala ZUS umorzyć całość należności albo tylko ich część. (Źródło: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jednolity – api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/350/text.pdf)

Należności z tytułu składek to nie tylko kapitał. Obejmują również odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne i upomnienia. Obejmują też dodatkową opłatę oraz opłatę prolongacyjną. Wynika to z art. 24 ust. 2 ustawy (Źródło: Obwieszczenie Marszałka Sejmu – tekst jednolity ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 24 ust. 2 – isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20260000199/U/D20260199Lj.pdf).

• Sprawdź podstawę prawną i miesiące wymienione w decyzji.
• Przeczytaj sentencję decyzji, czyli część, która określa wynik sprawy (Źródło: Sąd Najwyższy, postanowienie I UZ 44/17 – sn.pl/sites/orzecznictwo/OrzeczeniaHTML/i%20uz%2044-17.docx.html).
• Rozdziel składniki długu na kapitał, odsetki, opłaty oraz koszty.
• Porównaj treść wniosku z decyzją, aby dokładnie ustalić zakres przyznanej ulgi.

O zakresie umorzenia rozstrzyga decyzja ZUS, nie sam wniosek ani saldo wyświetlane w systemie. (Źródło: Sąd Najwyższy, postanowienie I UZ 44/17 – sn.pl/sites/orzecznictwo/OrzeczeniaHTML/i%20uz%2044-17.docx.html)

Czym jest zaświadczenie o niezaleganiu i jak wiąże się z przedawnieniem składek ZUS?

Zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek ZUS potwierdza stan konta płatnika w dniu wydania dokumentu. ZUS powinien wydać je bez zbędnej zwłoki. Ma na to najpóźniej 7 dni od złożenia wniosku.

Zaświadczenie samo nie rozstrzyga, czy konkretna należność uległa przedawnieniu. Gdy na koncie widnieje stary dług, poproś o jego podstawę i datę wymagalności. Poproś też o wykaz zdarzeń wpływających na termin. Samo złożenie wniosku o zaświadczenie nie zawiesza biegu ani go nie przerywa.

Dokument pokazuje stan rozliczeń na konkretny dzień, ale nie zastępuje sprawdzenia historii danego długu.

Co oznacza odmowa wydania zaświadczenia o niezaleganiu?

Odmowa wydania zaświadczenia o niezaleganiu oznacza, że ZUS nie może potwierdzić żądanej treści o braku długu. Nie dowodzi jednak automatycznie, że każda pozycja na koncie jest wymagalna i nieprzedawniona. Odmowa przyjmuje formę postanowienia.

Przeczytaj uzasadnienie i zestaw wskazane okresy z dokumentami płatniczymi. Poproś też o szczegółowe rozliczenie. Jeśli nie zgadzasz się z postanowieniem, wnieś zażalenie w ciągu 7 dni od jego doręczenia. Zachowaj potwierdzenie złożenia pisma.

Umorzenie składek ZUS po 10 latach: kiedy ZUS może dochodzić długu i jak złożyć wniosek

Umorzenie składek ZUS po 10 latach wymaga dwóch odrębnych ocen: przedawnienia oraz przesłanek przyznania ulgi. Jeśli należność już się przedawniła, zakwestionuj jej dochodzenie. Nie proś wtedy o uznaniowe umorzenie.

Podstawowy termin wynosi obecnie 5 lat od dnia wymagalności. Do starszych należności mogą mieć zastosowanie przepisy przejściowe. Wiążą się one z wcześniejszym okresem 10-letnim. Właśnie dlatego każdy miesiąc trzeba przeanalizować osobno.

• Roszczenie nieprzedawnione można spłacić, objąć ulgą albo skierować do egzekucji.
• Roszczenie przedawnione nie powinno być dochodzone z całego majątku płatnika.
• Roszczenie zabezpieczone rzeczowo może być dochodzone z hipoteki lub zastawu.
• Sporny termin trzeba ustalić na podstawie dat i dokumentów.

Najpierw sprawdź, czy ZUS nadal może dochodzić długu. Dopiero wtedy wybierz odpowiednie rozwiązanie.

Jak daleko wstecz ZUS może dochodzić zapłaty składek?

ZUS może żądać zapłaty, dopóki dana należność pozostaje nieprzedawniona. Datę końcową wylicz oddzielnie dla każdego miesiąca (Źródło: ZUS, „Przedawnienie należności” oraz Sąd Okręgowy w Siedlcach, VII U 191/20 – zus.pl/en/slownik/-/letter/p/przyjmowanie-potwierdzen-i-decyzji-z-ca-lub-pr/21674).

• Ustal dzień wymagalności każdej miesięcznej składki.
• Określ właściwy reżim prawny: obecnie termin wynosi 5 lat. Przed 1 stycznia 2012 roku obowiązywał okres 10-letni (Źródło: ustawa z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, art. 27 – eli.gov.pl/api/acts/DU/2013/1442/text.html).
• Porównaj terminy zaległości sprzed 2012 roku z regulacją przejściową obowiązującą od 1 stycznia 2012 roku.
• Dodaj okresy zawieszenia oraz uwzględnij wszystkie przerwania biegu.
• Sprawdź księgę wieczystą i rejestr zastawów, jeśli ZUS ustanowił zabezpieczenie rzeczowe.

Czy ZUS może egzekwować składki po upływie 10 lat?

ZUS może egzekwować składki po upływie 10 lat, jeżeli termin przedawnienia jeszcze nie minął. Jest to możliwe również wtedy, gdy należność zabezpiecza hipoteka albo zastaw.

Jak złożyć wniosek o umorzenie składek ZUS po 10 latach?

Wniosek o umorzenie składek ZUS po 10 latach składaj po potwierdzeniu, że dług nadal istnieje. Sprawdź też, czy zachodzi ustawowa przesłanka. Możesz użyć formularza RSU albo napisać własne pismo.

• Podaj dane płatnika, NIP, PESEL albo REGON oraz dane kontaktowe.
• Określ swoje żądanie: umorzenie całości lub części zadłużenia.
• Wymień okresy i rodzaje należności, których dotyczy wniosek.
• Opisz przesłanki i przyporządkuj im konkretne dokumenty.
• Podpisz pismo albo załącz prawidłowe pełnomocnictwo.
• Przekaż dokumenty przez eZUS, pocztą lub bezpośrednio w placówce.

Kiedy składki ZUS się przedawniają, a kiedy nie?

Składki ZUS przedawniają się po upływie właściwego terminu, o ile żadne zdarzenie nie zmieniło jego biegu. Każdy miesiąc rozliczeniowy ma własną datę wymagalności. Dlatego oceniaj go oddzielnie.

• Upływ terminu prowadzi do przedawnienia, jeśli wcześniej nie zmieniono jego biegu.
• Egzekucja może zawiesić liczenie terminu.
• Upadłość może spowodować liczenie go od początku.
• Spór o ubezpieczenie albo podstawę wymiaru może zatrzymać bieg.
• Brak dowodu czynności ZUS daje podstawę do żądania konkretnej daty i dowodu doręczenia.

Jak sprawdzić, czy zaległe składki ZUS przedawniły się po 10 latach?

Zaległe składki ZUS po 10 latach zbadaj, odtwarzając chronologię każdej należności. Zacznij od dnia wymagalności. Zakończ na dacie przeprowadzanej analizy.

• Pobierz miesięczne rozliczenie konta.
• Przypisz właściwy termin płatności do każdego okresu składkowego.
• Zażądaj akt postępowań, tytułów wykonawczych oraz dowodów doręczenia.
• Zanotuj daty wszystkich zdarzeń zmieniających bieg terminu.
• Wylicz datę końcową i zestaw ją z terminem wszczęcia egzekucji.
• Złóż zastrzeżenia, jeśli ZUS nie potrafi potwierdzić zdarzenia dokumentem.

Najwięcej mówi chronologia poparta dokumentami, nie sama data wyświetlana obok zadłużenia.

Czy składki ZUS za 2001 i 2002 rok są przedawnione?

Składki ZUS za 2001 i 2002 rok są przedawnione, jeśli żadne zdarzenie nie zmieniło biegu terminu. Pamiętaj, że każdy miesiąc ma odrębną datę wymagalności.

Od 1 stycznia 2003 roku nieprzedawnione należności objął termin 10-letni. Przy składkach z 2001 i 2002 roku ZUS musi wykazać zdarzenia zachowujące ich wymagalność. Bez dokumentów sama pozycja na koncie nie zamyka sprawy.

Jak obliczyć termin przedawnienia składek ZUS krok po kroku?

Termin przedawnienia składek ZUS licz oddzielnie dla każdej miesięcznej należności. Jedna zbiorcza data może prowadzić do błędnego wyniku.

• Wskaż okres składkowy oraz przypisany mu termin płatności.
• Wybierz termin ustawowy na podstawie wymagalności i przepisów przejściowych.
• Wyznacz datę bazową, na razie bez uwzględniania późniejszych zdarzeń.
• Dodaj wszystkie okresy zawieszenia.
• Uwzględnij przerwania i określ nowy początek liczenia.
• Porównaj uzyskany wynik z datą wszczęcia egzekucji.

Jak zmiany przepisów wpływają na liczenie terminu przedawnienia składek?

Jakie rozwiązania poza przedawnieniem mogą uchronić przed egzekucją ZUS?

Czym jest całkowita nieściągalność należności z tytułu składek?

Całkowita nieściągalność należności z tytułu składek występuje, gdy nie ma prawnej ani realnej możliwości odzyskania długu. Przejściowy brak gotówki nie wystarczy. Tak samo samo zakończenie działalności nie dowodzi nieściągalności.

Art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wymienia między innymi bezskuteczną egzekucję oraz brak majątku po śmierci dłużnika. Obejmuje też brak pieniędzy na koszty postępowania upadłościowego. Dotyczy również sytuacji, w której egzekucja byłaby nieopłacalna.

Kiedy trudna sytuacja finansowa i rodzinna uzasadnia umorzenie?

Trudna sytuacja finansowa i rodzinna może uzasadniać umorzenie składek finansowanych za siebie. Chodzi o przypadek, gdy zapłata pozbawiłaby płatnika i jego rodzinę środków na podstawowe potrzeby. ZUS opiera ocenę na art. 28 ust. 3a ustawy oraz rozporządzeniu z 31 lipca 2003 roku. Sprawdza dochody, niezbędne koszty, majątek i realne możliwości zdobycia środków (Źródło: rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. oraz ZUS, „Umorzenie należności” – isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20031411365/O/D20031365.pdf).

Policz miesięczne saldo gospodarstwa domowego: od wszystkich dochodów odejmij konieczne wydatki na utrzymanie. Wynik niższy niż 0 zł może wskazywać niedobór, ale trzeba go udokumentować. Dołącz wyciągi bankowe, rachunki oraz rzetelny wykaz majątku.

Jak ZUS doręcza decyzję o umorzeniu i jak się od niej odwołać?

Decyzję o umorzeniu składek ZUS możesz otrzymać pocztą, elektronicznie albo w placówce. Zapisz dzień doręczenia i przechowaj dowód odbioru. Od tej daty biegną terminy. Doręczenie zastępcze może stać się skuteczne po 14 dniach.

• Przeczytaj sentencję oraz pouczenie zamieszczone w decyzji.
• Złóż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa ZUS w ciągu 14 dni od doręczenia decyzji.
• Wymień konkretne zarzuty i poprzyj je dokumentami.
• Zachowaj potwierdzenie złożenia całego wniosku.

Po ponownym rozpatrzeniu możesz złożyć skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego w ciągu 30 dni. Termin biegnie od doręczenia następnej decyzji. Wniosek o ponowne rozpatrzenie nie zatrzymuje egzekucji automatycznie. Pilnuj 14-dniowego terminu i oprzyj zarzuty na konkretnych dowodach.

Jakie korzyści daje umorzenie składek ZUS?

Umorzenie składek ZUS usuwa albo zmniejsza zadłużenie w granicach określonych przez ostateczną decyzję. ZUS nie może później dochodzić umorzonej części. Nie nalicza od niej również dalszych odsetek.

Umorzona składka nie staje się składką opłaconą. Z tego powodu może nie zostać uwzględniona przy ustalaniu prawa do świadczenia. Może też nie zostać uwzględniona przy obliczaniu jego wysokości. Jeśli ulga jest pomocą de minimis, pomniejszy dostępny limit pomocy publicznej.

Wniosek o umorzenie należności: terminy i sposób złożenia

Wniosek o umorzenie należności składa się po powstaniu zaległości, dopóki dług nadal istnieje. Może to zrobić dłużnik, jego następca prawny, osoba odpowiadająca za cudzy dług lub pełnomocnik.

• Potwierdź istnienie zadłużenia i oddziel pozycje, które już się przedawniły.
• Podaj zakres żądania oraz dokładne okresy składkowe.
• Wybierz sposób złożenia: eZUS, poczta, placówka albo protokół.
• Zachowaj dowód wpływu pisma do ZUS.
• Odpowiadaj terminowo na wezwania kierowane przez organ.

Jeśli wniosek zawiera braki formalne, ZUS wyznaczy czas na ich uzupełnienie. Termin ten nie może być krótszy niż 7 dni.

Jakie przepisy regulują przedawnienie składek społecznych i zdrowotnych?

Przedawnienie składek społecznych i zdrowotnych reguluje przede wszystkim art. 24 ustawy z 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustawa zdrowotna odsyła w tym zakresie do reguł systemowych (Źródło: ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 93, oraz ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 32 – lexlege.pl/ustawa-o-swiadczeniach-opieki-zdrowotnej-finansowanych-ze-srodkow-publicznych/art-93).

Jak zmiany przepisów wpływają na istniejące zaległości składkowe?

Zmiany przepisów dotyczących składek ZUS nie powodują automatycznego umorzenia zaległości. Dla każdej pozycji ustal dzień wymagalności i przepisy obowiązujące w dniu zmiany. Ustal też właściwą regulację przejściową. Bez tego łatwo przyjąć niewłaściwy termin.

Dla należności z 2008 roku termin liczony od 1 stycznia 2012 roku prowadził do wygaśnięcia w 2017 roku. Dotyczy to sytuacji bez dalszych zdarzeń. W przypadku składek z 2002 roku właściwy mógł się okazać termin wynikający ze starych zasad. Kończył się on przed 2017 rokiem (Źródło: ustawa z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, art. 27 – eli.gov.pl/api/acts/DU/2013/1442/text.html).

Ustawa abolicyjna przewidywała podstawowy 24-miesięczny okres na składanie wniosków. Okres ten zakończył się 15 stycznia 2015 roku. Jeśli decyzja ustalająca odpowiedzialność stała się ostateczna później, sprawdź szczególny termin 12-miesięczny. Tu decydują daty (Źródło: ustawa z 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność oraz ZUS, „Tylko trzy miesiące na wniosek o abolicję” – zus.pl/-/tylko-trzy-miesiace-na-wniosek-o-abolicje).

Najczęściej zadawane pytania

Co zrobić, żeby ZUS umorzył dług?

Należy złożyć do ZUS umotywowany wniosek, wskazać zaległości i przedstawić dokumenty potwierdzające trudną sytuację finansową, zdrowotną lub rodzinną. ZUS ocenia indywidualnie, czy zachodzą ustawowe przesłanki umorzenia.

Kiedy ZUS umarza zaległości?

ZUS może umorzyć zaległości przede wszystkim w razie całkowitej nieściągalności albo gdy przemawiają za tym ważne względy ekonomiczne lub rodzinne. Sam upływ czasu nie wystarcza do umorzenia.

Po jakim czasie ZUS umarza dług?

Zadłużenie nie zostaje automatycznie umorzone po 10 latach. Po upływie ustawowego terminu może się przedawnić, ale jego bieg może zostać przerwany lub zawieszony.

Ile lat ma ZUS na ściągnięcie zaległości?

Co do zasady ZUS ma 5 lat na dochodzenie składek, licząc od dnia ich wymagalności. Termin może jednak rozpocząć bieg na nowo albo ulec zawieszeniu w przypadkach przewidzianych prawem.

Czy umorzenie składek obejmuje także odsetki i koszty?

Nie zawsze. We wniosku warto wyraźnie wskazać składki, odsetki, koszty upomnienia i koszty egzekucyjne, a zakres umorzenia wynika z decyzji ZUS.

Czy spadkobierca odpowiada za zaległości zmarłego płatnika?

Co do zasady zaległości mogą wejść do spadku, a spadkobierca odpowiada za nie zgodnie z zasadami prawa spadkowego. Odpowiedzialność można ograniczyć, przyjmując spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Czy umorzenie składek oznacza, że są one zapisane jako opłacone?

Nie. Umorzone składki nie są traktowane jak wpłacone, dlatego mogą nie powiększać kapitału emerytalnego ani nie wpływać na świadczenia tak jak składki uregulowane.

Czy można wnioskować o umorzenie tylko części zadłużenia?

Tak, można wskazać konkretne okresy lub należności objęte wnioskiem. ZUS może umorzyć całość albo część długu, zależnie od ustalonych okoliczności.