Zwolnienie z VAT art. 113 na fakturze — stawka ZW

Przy zwolnieniu podmiotowym z VAT na podstawie art. 113 ustawy o VAT wystawiasz fakturę bez kwoty podatku. Jeśli program księgowy wymaga podania stawki, wybierz „ZW”. Wpisz także podstawę zwolnienia. Roczny limit wartości sprzedaży uprawniający do zwolnienia wynosi 200 000 zł. (Źródło: Kwoty podatku nie wlicza się do limitu.
Ministerstwo Finansów – Podatki.gov.pl – podatki.gov.pl/podatki-firmowe/vat/stawki-i-limity)

Czym jest zwolnienie z VAT z art. 113 na fakturze?

Zwolnienie podmiotowe z VAT z art. 113 ustawy o VAT pozwala dokumentować sprzedaż bez naliczania podatku. Musisz jednak spełniać warunki dotyczące wartości sprzedaży i rodzaju wykonywanych czynności. Zwolnienie odnosi się do statusu sprzedawcy. Nie dotyczy konkretnego towaru ani usługi.
Po przekroczeniu rocznego limitu 200 000 zł zwolnienie traci moc. Następuje to przy czynności, która spowodowała przekroczenie. (Źródło: Ministerstwo Finansów – Eureka – eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/673546)

Na fakturze podaj pełną należność od nabywcy, ale nie wydzielaj kwoty VAT. Wartość sprzedaży jest zarazem kwotą do zapłaty. Podatek nie podwyższa ceny. Sprzedawca nie rozlicza VAT należnego z tego dokumentu. Co do zasady nie odlicza też podatku naliczonego od swoich zakupów (Źródło: Serwis o podatkach Ministerstwa Finansów – „Zwolnienie podmiotowe od podatku VAT” – podatki.gov.pl/podatki-firmowe/vat/poradniki-i-informatory/zwolnienie-podmiotowe-od-podatku-vat)

Art. 113 ust. 1 dotyczy podatnika, który kontynuuje działalność. Z kolei art. 113 ust. 9 reguluje zwolnienie po rozpoczęciu sprzedaży w trakcie roku. W takim przypadku limit zależy od okresu prowadzenia działalności. Ustawa wyklucza zwolnienie przy określonych towarach, usługach oraz modelach sprzedaży.

W praktyce liczą się dwie kwestie: właściwa podstawa zwolnienia i poprawne pokazanie ceny bez VAT. Warto sprawdzić je przed zatwierdzeniem dokumentu.

Stawka ZW i podstawa zwolnienia z VAT na fakturze

Oznaczenie „ZW” informuje, że sprzedaż korzysta ze zwolnienia. Nie obejmuje ona naliczonego VAT. „ZW” nie jest stawką procentową, taką jak 23%, 8% lub 5%.
Przed wystawieniem dokumentu ustal podstawę zwolnienia. Sprawdź, czy korzystasz z art. 113 ust. 1, czy z art. 113 ust. 9 ustawy o VAT. Jeśli zaczynasz działalność w trakcie roku, oblicz limit proporcjonalnie do czasu jej prowadzenia. (Źródło: Ministerstwo Finansów – Eureka – eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/413678)

Na fakturze dotyczącej sprzedaży zwolnionej podaj podstawę prawną zwolnienia. Wymóg wynika z art. 106e ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT. Obejmuje także zwolnienie z art. 113 ust. 1 i 9.
Art. 106e ust. 1 pkt 19 wymaga wskazania podstawy prawnej. Dotyczy to również zwolnienia z art. 113 . (Źródło: Elektroniczny Dziennik Ustaw – eli.gov.pl/api/acts/DU/2024/1721/text.html)

Jak uzupełnić stawkę, kwotę VAT i wartość sprzedaży na fakturze podatnika zwolnionego z VAT?

Fakturę podatnika zwolnionego z VAT uzupełnij bez wydzielania podatku. Całą cenę sprzedaży pokaż jako należność do zapłaty. Sprawdź też, czy po wybraniu towaru lub usługi program nie naliczył VAT automatycznie.
Art. 106e ust. 1 pkt 15 ustawy o VAT wymaga podania łącznej kwoty należności. Ust. 4 pkt 3 zwalnia z wykazywania kwoty VAT. (Źródło: Ministerstwo Finansów – Podręcznik KSeF 2.0 – ksef.podatki.gov.pl/media/3zidazbw/podrecznik-ksef-2-0-cz-ii-wystawianie-i-otrzymywane-faktur-w-ksef.pdf)

• Podaj nazwę towaru lub usługi, ilość, jednostkę miary i cenę jednostkową.
• Wybierz „ZW” w polu stawki, jeżeli program udostępnia takie oznaczenie.
• Pole kwoty VAT pozostaw puste albo uzupełnij je zgodnie z funkcją programu dla sprzedaży zwolnionej.
• Wpisz wartość sprzedaży równą cenie ustalonej z nabywcą.
• Ustal kwotę do zapłaty na poziomie wartości sprzedaży, bez doliczania VAT.

Sprzedaż oznacz jako ZW. Nie wykazuj osobno VAT, a pełną należność wpisz jako kwotę do zapłaty. Czy symbol „ZW” musi znaleźć się na każdej takiej fakturze? Nie jest obowiązkowym elementem dokumentu. Ministerstwo Finansów zaleca jednak jego używanie. (Źródło: Ministerstwo Finansów – Podręcznik KSeF 2.0 – ksef.podatki.gov.pl/media/3zidazbw/podrecznik-ksef-2-0-cz-ii-wystawianie-i-otrzymywane-faktur-w-ksef.pdf)

Zasada jest prosta: cena pozostaje pełną należnością, a VAT nie występuje jako oddzielna kwota. Taką fakturę łatwiej też sprawdzić.

Wystawianie faktur przy zwolnieniu z VAT z art. 113

Faktura podatnika zwolnionego z VAT na podstawie art. 113 ustawy o VAT wymaga sprawdzenia przed wysłaniem nabywcy. Wykazanie podatku może spowodować obowiązek jego zapłaty. Brak wymaganej podstawy zwolnienia jest natomiast błędem formalnym. O prawie do zwolnienia przesądza spełnienie warunków ustawowych w dniu sprzedaży.
Zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT osoba, która wystawi fakturę z kwotą podatku, musi ten podatek zapłacić. (Źródło: Ministerstwo Finansów – Eureka – eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/688083)

Podatnik objęty zwolnieniem podmiotowym zwykle nie musi wystawiać faktury dla sprzedaży zwolnionej. Obowiązek powstaje, gdy nabywca zgłosi żądanie w ciągu 3 miesięcy od końca właściwego miesiąca. Chodzi o miesiąc dostawy towaru, wykonania usługi albo otrzymania zapłaty. Gdy żądanie wpłynie po miesiącu sprzedaży, wystaw dokument w ciągu 15 dni od zgłoszenia. Nie później niż 15. dnia od zgłoszenia żądania. (Źródło: Ministerstwo Finansów – mf-arch2.mf.gov.pl/web/bip/krajowa-administracja-skarbowa)

Przed wystawieniem faktury sprawdź status zwolnienia na dzień transakcji. Sprawdź też rodzaj sprzedawanych towarów lub usług. Skoryguj dokument, jeśli zawiera złą kwotę podatku, cenę lub dane stron. Fakturę korygującą zachowaj razem z dokumentem pierwotnym. Pokaże ona przyczynę zmiany podczas kontroli. Może być potrzebna także przy weryfikacji wierzytelności przez faktora.
Art. 106j ust. 1 ustawy o VAT wymaga korekty przy zmianie kwoty podatku lub pomyłce w pozycji faktury. (Źródło: Ministerstwo Finansów – Eureka – eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/703911)

Przed wysłaniem dokumentu sprawdź trzy rzeczy: status zwolnienia, podstawę prawną oraz brak naliczonego VAT. Taka kontrola zajmuje chwilę.

Jakie są skutki błędnego wykazania VAT lub braku adnotacji o zwolnieniu z art. 113 na fakturze?

Błędne wykazanie VAT powoduje obowiązek zapłaty podanej kwoty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Dotyczy to także sprzedawcy korzystającego ze zwolnienia podmiotowego. Jeżeli dokument zawiera 1 000 zł VAT, sprzedawca odpowiada za tę kwotę. Odpowiedzialność trwa do skutecznego skorygowania rozliczenia.
Nabywca nie otrzymuje automatycznie prawa do odliczenia podatku. Dotyczy to faktury dokumentującej czynność zwolnioną. Art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT wyklucza odliczenie VAT z takiej faktury. (Źródło: Elektroniczny Dziennik Ustaw – ustawa o VAT – eli.gov.pl/api/acts/DU/2025/775/text/U/D20250775Lj.pdf)

Brak adnotacji o art. 113 nie odbiera automatycznie prawa do zwolnienia. Narusza jednak wymóg podania na fakturze jego podstawy prawnej. Uzupełnij albo skoryguj opis dokumentu. Nieprawidłowo wykazany VAT usuń fakturą korygującą. W praktyce zgodność faktury z ewidencją zmniejsza ryzyko odrzucenia wierzytelności podczas analizy faktoringowej (Źródło: Faktoring dla Firm – „Faktura zwolniona z VAT – wzór PDF, art. 113 i 240 000 zł” – faktoringdlafirm.com/blog/faktura-zwolniona-z-vat-wzor-pdf-art-113-i-240-000-zl)

Najpoważniejsze skutki powoduje wykazanie VAT. Podatek trzeba wtedy zapłacić na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Brak podstawy zwolnienia narusza natomiast art. 106e ust. 1 pkt 19. Dlatego przed wysłaniem faktury sprawdź oba pola. (Źródło: Elektroniczny Dziennik Ustaw – eli.gov.pl/api/acts/DU/2024/1721/text.html)

Najczęściej zadawane pytania

Czy faktura bez VAT jest wymagana w ramach art. 113 ustawy o VAT?

Nie zawsze. Podatnik zwolniony z VAT wystawia fakturę na żądanie nabywcy, zgłoszone w ciągu 3 miesięcy od końca miesiąca dostawy lub otrzymania zapłaty; przy sprzedaży konsumenckiej zasadniczo wystarczy paragon, jeśli przepisy nie wymagają faktury.

Jak dokumentować sprzedaż przez podatnika zwolnionego z VAT?

Sprzedaż można dokumentować fakturą bez wykazanej kwoty VAT albo paragonem, gdy podatnik ma obowiązek korzystania z kasy fiskalnej. Należy także prowadzić ewidencję sprzedaży pozwalającą kontrolować limit zwolnienia podmiotowego.

Czy limit zwolnienia z art. 113 obejmuje kwoty brutto?

Tak, do limitu wlicza się wartość sprzedaży, czyli kwoty należne od nabywców. Podatnik zwolniony nie dolicza VAT, dlatego w praktyce nie występuje odrębna kwota netto i VAT do zsumowania.

Czy sprzedaż środka trwałego wlicza się do limitu z art. 113?

Co do zasady sprzedaż środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nie jest uwzględniana w limicie zwolnienia podmiotowego. Wyjątkiem może być sytuacja, gdy sprzedaż ma charakter handlowy, a nie incydentalny.