Przejdź do treści
Menu

Poradnik dla przedsiębiorców

Nie figuruje w rejestrze VAT a faktura — czy nieważna?

Wojciech MatułaAktualizacja: 14 min czytania

Faktura od kontrahenta, który nie figuruje w rejestrze VAT, nie staje się przez to automatycznie nieważna. Trzeba jednak sprawdzić status wystawcy. Należy też ustalić, jak naprawdę przebiegła transakcja. Zweryfikuj dane kontrahenta, oceń prawo do odliczenia VAT oraz zachowaj dowód płatności. Zasady działania wykazu i sprawdzania statusu na wybrany dzień określa art. 96b ustawy o VAT. (Źródło: Ministerstwo Finansów – Wykaz podatników VAT – podatki.gov.pl/wykaz-podatnikow-vat-wyszukiwarka)

  • Sprawdź status podatnika w wykazie podatników VAT, nazywanym białą listą.
  • Porównaj NIP, nazwę oraz adres wystawcy z danymi podanymi na fakturze.
  • Potwierdź dokumentami handlowymi, że usługa została wykonana albo towar dostarczony.
  • Ustal, czy brak wpisu wynika z rejestracji, zwolnienia, wykreślenia lub błędnych danych.
  • Zachowaj wynik weryfikacji razem z pełną dokumentacją transakcji.

Pełny zestaw dokumentów ułatwi ocenę faktury. Zmniejszy też ryzyko zakwestionowania rozliczenia przez urząd skarbowy. Co powinno znaleźć się w takim zestawie? Przede wszystkim umowa, dowód wykonania świadczenia, potwierdzenie zapłaty i wynik sprawdzenia kontrahenta. Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT podatek naliczony obejmuje między innymi kwoty z otrzymanych faktur. (Źródło: Ministerstwo Finansów – Eureka – eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/705046)

Czym oznacza sytuacja, gdy wystawca nie figuruje w rejestrze VAT?

Wystawca faktury niefigurujący w rejestrze VAT nie ma w sprawdzanym dniu statusu czynnego ani zwolnionego podatnika. Taki podatnik nie jest też widoczny w oficjalnym wykazie. Wynik może oznaczać niezakończoną rejestrację, wykreślenie, zwolnienie albo rozbieżność w danych identyfikacyjnych. Wykaz pokazuje konkretny status: czynny, zwolniony, niezarejestrowany lub wykreślony. (Źródło: Ministerstwo Finansów – Informacje o wykazie – gov.pl/web/kas/informacje-o-wykazie)

Sam brak sprzedawcy w wykazie nie przesądza o nieważności dokumentu. Nie oznacza też utraty prawa do odliczenia. Liczy się to, czy czynność opodatkowana rzeczywiście miała miejsce. Ważne jest również, czy zakup służył sprzedaży opodatkowanej. Trzeba też wykluczyć przesłanki blokujące odliczenie na podstawie art. 88 ustawy o VAT. Ograniczenia prawa do odliczenia opisuje art. 88 ustawy o VAT. Obejmują one między innymi art. 88 ust. 3a. (Źródło: Ministerstwo Finansów – Eureka – eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/707768)

W praktyce wynik wyszukiwania to dopiero początek – równie ważny jest rzeczywisty przebieg transakcji.
Sprawdź status na dzień dostawy lub wykonania usługi. Nie sprawdzaj go wyłącznie w dniu księgowania czy płatności. Dlaczego data ma takie znaczenie? Status sprzedawcy mógł się zmienić między sprzedażą a rozliczeniem. Ustal również, czy miał on podstawę do naliczenia VAT według stawki podanej na fakturze. Wykaz podatników VAT pozwala sprawdzić dane i status podmiotu na wybrany dzień. (Źródło: Ministerstwo Finansów – Jak korzystać z wykazu – gov.pl/web/kas/jak-korzystac-z-wykazu)

Jakie konsekwencje ma faktura od sprzedawcy niefigurującego w rejestrze VAT?

Faktura od sprzedawcy niefigurującego w rejestrze VAT zwiększa ryzyko sprawdzenia odliczenia. Sam brak wpisu nie pozbawia jej jednak skutków. Wykaż, że towar faktycznie dostarczono albo usługę wykonano. Dokument powinien też pozwalać ustalić strony oraz przedmiot transakcji (Źródło: Akademia LTCA, „Transakcje z podmiotami niezarejestrowanymi na potrzeby VAT” – akademialtca.pl/blog/transakcje-z-podmiotami-niezarejestrowanymi-na-potrzeby-vat).

Jeśli sprzedawca wykazał VAT bez podstawy prawnej, musi zapłacić tę kwotę zgodnie z art. 108 ustawy o VAT. Nie oznacza to automatycznego prawa nabywcy do odliczenia. Takiego prawa nie ma, gdy sprzedaż była zwolniona. Nie przysługuje ono także, gdy sprzedaż nie podlegała opodatkowaniu albo okazała się pozorna. Art. 108 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że wystawca faktury z wykazanym podatkiem jest obowiązany do jego zapłaty. (Źródło: Ministerstwo Finansów – Eureka – eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/688083)

Czy brak sprzedawcy w rejestrze VAT przekreśla odliczenie VAT?

Brak sprzedawcy w rejestrze VAT nie przekreśla odliczenia, jeśli spełniono materialne warunki rozliczenia. Nabywca nie może też świadomie uczestniczyć w oszustwie podatkowym. Trzeba odróżnić brak formalnej rejestracji od sytuacji, w której nie było żadnej czynności opodatkowanej. W wyroku TSUE C-101/16 Paper Consult przyjęto inną zasadę. Formalna nieaktywność dostawcy nie pozwala automatycznie odmówić odliczenia. (Źródło: Trybunał Sprawiedliwości UE, sprawa C-101/16 – eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:62016CJ0101)

Sytuacja Wpływ na odliczenie Co ustalić
Sprzedawca nie jest widoczny w rejestrze, ale wykonał opodatkowaną dostawę lub usługę Sam brak wpisu nie wyłącza odliczenia Potwierdź wykonanie transakcji, tożsamość wystawcy oraz związek zakupu z działalnością opodatkowaną
Faktura dokumentuje czynność zwolnioną albo niepodlegającą VAT VAT wykazany bez podstawy nie podlega odliczeniu Sprawdź sposób opodatkowania sprzedaży i zażądaj korekty dokumentu
Faktura opisuje czynność, która nie została wykonana Odliczenie jest wyłączone w części odnoszącej się do czynności pozornej Porównaj dokument z umową, odbiorem towaru oraz płatnością
Nabywca wiedział o oszustwie lub zignorował jednoznaczne sygnały ryzyka Organ może odmówić prawa do odliczenia Udokumentuj należytą staranność przy sprawdzaniu sprzedawcy i transakcji

TSUE w sprawie C-101/16 Paper Consult uznał, że organ nie może odmówić odliczenia wyłącznie z powodu nieaktywności dostawcy. Warunkiem pozostaje spełnienie wymogów materialnych. Nabywca nie może też wiedzieć o oszustwie.
Oceniaj więc faktyczny przebieg transakcji, a nie sam wynik wyszukiwania w rejestrze. Wyrok TSUE w sprawie C-101/16 Paper Consult zapadł 19 października 2017 r. (Źródło: Trybunał Sprawiedliwości UE, sprawa C-101/16 – eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:62016CJ0101)

Jak wyjaśnić brak danych kontrahenta w rejestrze VAT i potwierdzić prawidłowość faktury?

Brak danych kontrahenta w rejestrze VAT wyjaśnij, ustalając jego status na właściwy dzień. Zbierz też dokumenty potwierdzające podstawę wystawienia faktury. Art. 106e ust. 1 pkt 6 ustawy o VAT wymaga wskazania daty dostawy lub wykonania usługi. Dotyczy to sytuacji, gdy data różni się od daty wystawienia. (Źródło: Ministerstwo Finansów – Eureka – eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/705046)

  • Wyszukaj wystawcę po prawidłowym NIP – bez spacji, literówek i danych oddziału zamiast głównego podmiotu.
  • Sprawdź historyczny status sprzedawcy na dzień powstania obowiązku podatkowego.
  • Poproś kontrahenta o pisemne wyjaśnienie przyczyny braku wpisu oraz podanie daty złożenia zgłoszenia VAT-R.
  • Uzyskaj potwierdzenie przyjęcia VAT-R lub informację z urzędu skarbowego o statusie rejestracyjnym wystawcy.
  • Połącz fakturę z zamówieniem, protokołem odbioru, dokumentem przewozowym albo korespondencją potwierdzającą zakres usługi (Źródło: Ministerstwo Finansów, „Broszura fakturowanie” – finanse-arch.mf.gov.pl/documents/766655/1402295/Broszura+fakturowanie_21+grudnia_ost.pdf).
  • Zażądaj faktury korygującej, jeśli sprzedawca naliczył VAT mimo zwolnienia albo podał nieprawidłowe dane.

Zgodne dane rejestrowe i dowody wykonania świadczenia pozwalają ocenić fakturę przez pryzmat rzeczywistej transakcji. Sam dokument księgowy nie wystarczy. Prawo do odliczenia, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, zależy od wykorzystania zakupu do czynności opodatkowanych. (Źródło: Ministerstwo Finansów – Eureka – eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/639593)

Jak ocenić fakturę od kontrahenta w trakcie rejestracji do VAT?

Fakturę od kontrahenta w trakcie rejestracji do VAT oceń według statusu i zasad opodatkowania obowiązujących w dniu sprzedaży. Złożenie VAT-R rozpoczyna procedurę. Nie przesądza jednak o skutecznej rezygnacji ze zwolnienia ani rejestracji jako podatnik czynny. Co zatem rozstrzyga? Znaczenie mają data sprzedaży, treść zgłoszenia i zakończenie rejestracji. Zgodnie z art. 96 ust. 4 ustawy o VAT naczelnik urzędu skarbowego rejestruje podatnika jako podatnika VAT czynnego. (Źródło: Ustawa o podatku od towarów i usług – ISAP – isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20040540535)

  • Ustal datę dostawy towaru, wykonania usługi oraz wystawienia dokumentu.
  • Porównaj te daty z dniem złożenia VAT-R i początkiem rozliczania VAT wskazanym w zgłoszeniu.
  • Sprawdź, czy sprzedaż podlegała opodatkowaniu, czy korzystała ze zwolnienia z VAT.
  • Poproś sprzedawcę o potwierdzenie zakończenia rejestracji oraz wyjaśnienie podstawy naliczenia podatku.
  • Nie zgadzaj się na zmianę rzeczywistej daty sprzedaży tylko po to, by dopasować ją do daty rejestracji.
  • Wstrzymaj odliczenie i zażądaj korekty, jeśli dokument wykazuje VAT od czynności zwolnionej.

Brak wpisu wymaga wyjaśnienia. O skutkach faktury decydują jednak faktyczna sprzedaż, prawidłowe opodatkowanie i rzetelne dokumenty. W naszej ocenie trzeba więc połączyć dane z rejestru z przebiegiem dostawy lub usługi. Art. 88 ust. 3a pkt 4 ustawy o VAT wyłącza odliczenie, gdy faktura stwierdza czynności, których nie dokonano. (Źródło: Ministerstwo Finansów – Eureka – eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/707768)

Czym jest faktura od podmiotu niefigurującego w rejestrze VAT?

Faktura od podmiotu niefigurującego w rejestrze VAT jest dokumentem sprzedaży wystawionym przez przedsiębiorcę. Wykaz nie potwierdza jego statusu VAT w dniu sprawdzenia. Rozbieżność między naliczonym podatkiem a statusem rejestracyjnym wystawcy wymaga osobnej analizy. Podstawowy obowiązek wystawienia faktury przy sprzedaży na rzecz innego podatnika wynika z art. 106b ust. 1 ustawy o VAT. (Źródło: Ministerstwo Finansów – Zasady wystawiania faktur – podatki-arch.mf.gov.pl/media/4546/zasady-wystawiania-faktur1.pdf)

Dokument powinien spełniać wymogi art. 106e ustawy o VAT. Musi zawierać między innymi numer, datę, dane stron oraz nazwę towaru lub usługi. Powinien też wskazywać podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku. Pełny zestaw danych potwierdza formalną poprawność faktury. Nie rozstrzyga jednak, czy VAT naliczono prawidłowo. Katalog danych faktury określa art. 106e ust. 1 ustawy o VAT. Obejmuje on m.in. numer, datę, podstawę, stawkę i kwotę VAT. (Źródło: Ministerstwo Finansów – Eureka – eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/705046)

Formalnie poprawna faktura nie zastąpi dowodu, że sprzedaż rzeczywiście się odbyła.
Status sprzedawcy wpływa na sposób rozliczenia dokumentu przez nabywcę. Nie zastępuje jednak oceny podstawy opodatkowania. Faktura może opisywać prawidłową sprzedaż, VAT naliczony bez podstawy lub czynność wykonaną przed albo po wykreśleniu wystawcy. Który wariant dotyczy twojej transakcji? Odpowiedź dadzą daty, dokumenty handlowe i wyjaśnienia sprzedawcy. Przesłanki wykreślenia podatnika z rejestru VAT przez naczelnika urzędu skarbowego określa art. 96 ust. 9 ustawy o VAT. (Źródło: Ministerstwo Finansów – Pytania i odpowiedzi o wykazie podatników VAT – podatki-arch.mf.gov.pl/vat/bezpieczna-transakcja/wykaz-podatnikow-vat/q-a-wykaz-podatnikow-vat)

Co zrobić z fakturą od wystawcy niefigurującego w rejestrze VAT?

Fakturę od wystawcy niefigurującego w rejestrze VAT skieruj do wyjaśnienia, zanim rozliczysz podatek naliczony. Nie usuwaj jej z ewidencji gospodarczej tylko z powodu negatywnego wyniku wyszukiwania. Dokument może przecież potwierdzać zobowiązanie wobec sprzedawcy.

Ustal podstawę zastosowania stawki VAT. Poproś też wystawcę o jasne wyjaśnienie jego statusu w dniu sprzedaży. Jeśli podatek naliczono błędnie, zażądaj faktury korygującej. Nabywca nie może sam poprawić stawki ani kwoty VAT za pomocą noty korygującej. Oznacz dokument w systemie księgowym jako wyjaśniany. Nie wykazuj wtedy spornego podatku w pliku JPK_V7 przed zakończeniem analizy (Źródło: INFORLEX, „Jak poprawić błędne dane nabywcy na fakturze” – inforlex.pl/czasopisma/I79/2025/2/tresc,FOB0000000000006841311,Jak-poprawic-bledne-dane-nabywcy-na-fakturze.html).

Odliczenie VAT z faktury od podmiotu wyrejestrowanego z VAT

Odliczenie VAT z faktury od podmiotu wyrejestrowanego oceń, porównując datę sprzedaży z datą utraty statusu czynnego podatnika. Sprawdź też przyczynę wykreślenia. Te dwie informacje pozwolą ustalić status wystawcy podczas realizacji transakcji.

  • Uzyskaj informację, od którego dnia wykreślenie wywołuje skutki w rejestrze.
  • Ustal, czy wystawca istniał prawnie i prowadził działalność w chwili realizacji zamówienia.
  • Sprawdź, czy wykreślenie nastąpiło przed sprzedażą, po niej, czy z datą wsteczną.
  • Oceń, czy dokument potwierdza czynność opodatkowaną, a nie sprzedaż zwolnioną albo zdarzenie poza zakresem VAT.
  • Poproś sprzedawcę o przywrócenie rejestracji, jeśli wykreślenie wynikało z przesłanki usuniętej przez przedsiębiorcę.
  • Skoryguj ewidencję i deklarację, gdy wcześniejsze rozliczenie oparto na dokumencie, który nie dawał prawa do odliczenia.

Podmiot wyrejestrowany nie jest automatycznie podmiotem nieistniejącym. Taki podmiot to jednostka, która prawnie lub faktycznie nie prowadzi działalności. Wykreślenie i nieistnienie to dwie różne sytuacje. Dla odliczenia liczą się rzeczywisty charakter sprzedaży oraz status wystawcy w okresie jej wykonania.

Czy fakturę od podmiotu niefigurującego w rejestrze VAT można ująć w kosztach?

Fakturę od podmiotu niefigurującego w rejestrze VAT można ująć w kosztach podatkowych, jeśli wydatek spełnia warunki z przepisów o PIT albo CIT. Wydatek nie może też należeć do katalogu wydatków wyłączonych. Rozliczenie kosztu w podatku dochodowym oceniamy niezależnie od prawa do odliczenia VAT.

Sposób rozliczenia Kwota ujmowana w kosztach Warunek
Nabywca odlicza VAT Kwota netto Wydatek służy uzyskaniu przychodu albo zachowaniu lub zabezpieczeniu jego źródła
Nabywca korzysta ze zwolnienia z VAT Kwota brutto Podatek naliczony nie podlega odliczeniu na podstawie ustawowych zasad
Nabywca prowadzi sprzedaż mieszaną Kwota netto powiększona o nieodliczoną część VAT Nieodliczona część podatku nie zwiększa wartości środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej (Źródło: Prawo.pl, „Jak rozliczyć nieodliczalny VAT od nabytego środka trwałego” – prawo.pl/podatki/jak-rozliczyc-nieodliczalny-vat-od-nabytego-srodka-trwalego,22487.html)
Wydatek nie ma związku z działalnością albo transakcja nie została wykonana Brak kosztu podatkowego Dokument nie potwierdza wydatku poniesionego w celu osiągnięcia, zachowania lub zabezpieczenia przychodów

W VAT sprawdzasz prawo do obniżenia podatku należnego. W PIT lub CIT oceniasz gospodarczy związek wydatku z przychodami. Są to dwa osobne rozliczenia. Zachowaj dowód zapłaty, zamówienie oraz potwierdzenie odbioru. Sama faktura nie dowodzi jeszcze poniesienia kosztu ani jego celu (Źródło: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, interpretacja 0114-KDIP2-2.4010.238.2026.2.ND – sip.lex.pl/orzeczenia-i-pisma-urzedowe/pisma-urzedowe/0114-kdip2-2-4010-238-2026-2-nd-mozliwosci-zaliczenia-185330711).

Biała lista podatników VAT: jak sprawdzić kontrahenta przed płatnością

Biała lista podatników VAT pozwala sprawdzić status kontrahenta i rachunek rozliczeniowy jeszcze przed przelewem. Przedsiębiorcę wyszukasz w elektronicznym wykazie Ministerstwa Finansów. Możesz użyć NIP, REGON, nazwy lub numeru rachunku. Warto zapisać wynik. Przyda się, jeśli urząd później zapyta o płatność.

  • Ustaw dzień, na który chcesz sprawdzić status kontrahenta.
  • Porównaj nazwę podmiotu i NIP z danymi widniejącymi na fakturze.
  • Sprawdź status rejestracji oraz daty odmowy rejestracji, wykreślenia lub przywrócenia.
  • Zweryfikuj, czy numer rachunku podany na fakturze znajduje się w wykazie.
  • Pobierz albo zapisz elektroniczne potwierdzenie wyszukiwania z identyfikatorem zapytania.

Jedno sprawdzenie przed przelewem może oszczędzić późniejszych wyjaśnień z administracją skarbową.
Weryfikację przeprowadź w dniu zlecenia przelewu. Późniejsza zmiana danych nie pokaże stanu istniejącego w dniu płatności. Potwierdzenie z serwisu Ministerstwa Finansów dokumentuje dokładny wynik sprawdzenia.

Kto znajduje się na białej liście VAT?

Biała lista VAT obejmuje podatników VAT, podmioty wykreślone lub przywrócone do rejestru oraz przedsiębiorców, którym naczelnik urzędu skarbowego odmówił rejestracji. Wykaz pokazuje między innymi status podatnika, NIP, REGON, nazwę, adres i dane osób reprezentujących. Znajdziesz w nim również podstawę prawną zmiany statusu.

Przy czynnych podatnikach VAT wykaz udostępnia zgłoszone rachunki rozliczeniowe i imienne rachunki w SKOK. System STIR analizuje dane sektora finansowego i potwierdza te rachunki. Brak numeru konta nie oznacza automatycznie, że przedsiębiorcy nie ma w rejestrze. Podmiot może być widoczny, choć wykaz nie pokazuje rachunku służącego do przyjmowania płatności.

Transakcje z podatnikami widocznymi na białej liście VAT

Transakcję z czynnym podatnikiem VAT opłać na rachunek ujawniony w wykazie. Dotyczy to sytuacji, gdy jednorazowa wartość transakcji między przedsiębiorcami przekracza 15 000 zł. Liczba przelewów nie ma tu znaczenia. Liczy się pełna wartość transakcji, nie wysokość pojedynczej raty.

  • Porównaj rachunek z faktury z numerem znalezionym w wykazie w dniu zlecenia płatności.
  • Ustal pełną wartość umowy lub zamówienia, a nie wartość pojedynczej raty.
  • Sprawdź obowiązek użycia mechanizmu podzielonej płatności, gdy faktura przekracza 15 000 zł brutto i obejmuje towary lub usługi z załącznika nr 15 do ustawy o VAT.
  • Wpisz numer faktury, NIP dostawcy oraz kwotę podatku w komunikacie przelewu podzielonej płatności.
  • Zachowaj potwierdzenie obecności rachunku w wykazie razem z dowodem przelewu.

Zapłata na ujawnione konto zmniejsza ryzyko wyłączenia wydatku z kosztów. Ogranicza też solidarną odpowiedzialność za zaległości VAT sprzedawcy. Dotyczy to części przypadającej na daną transakcję (Źródło: biznes.gov.pl, „Biała lista podatników VAT – narzędzie do sprawdzania kontrahentów” – biznes.gov.pl/pl/portal/00226).

Dlaczego kontrahent nie widnieje na białej liście VAT?

Kontrahent niewidoczny na białej liście VAT może nie pojawić się w wynikach przez błędne kryterium wyszukiwania. Przyczyną może być też status rejestracyjny albo niezgodność danych przekazanych administracji skarbowej. Czasem wystarczy literówka w NIP. Podobny skutek przyniesie użycie nazwy marki zamiast firmy przedsiębiorcy. Problemem może być również wybranie niewłaściwej daty.

Brak podmiotu może również wynikać z niezakończonej rejestracji, odmowy wpisu albo prowadzenia działalności poza zakresem VAT. A co oznacza przedsiębiorca widoczny bez rachunku? Mógł wskazać prywatny ROR. Mógł też nie zgłosić konta w CEIDG lub NIP-8. Możliwe również, że korzysta z rachunku niepotwierdzonego w STIR.

Dane wykazu aktualizuje się raz na dobę w dni robocze. Informacja zgłoszona bankowi lub urzędowi nie pojawi się więc od razu. Nie zakładaj, że każdy negatywny wynik jest ostateczny. Sprawdź oddzielnie podmiot, jego status oraz rachunek.

Co zrobić, gdy kontrahenta nie ma na białej liście VAT?

Brak kontrahenta na białej liście VAT wyjaśnij jeszcze przed przelewem. Jeśli płatność przekracza ustawowy limit, wstrzymaj ją do czasu potwierdzenia danych. Poproś sprzedawcę o prawidłowy NIP, informację o statusie i rachunek zgłoszony administracji skarbowej.

Jeżeli zapłaciłeś na konto spoza wykazu, złóż ZAW-NR do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla Ciebie. Zrób to w ciągu 7 dni od dnia zlecenia przelewu. Zawiadomienie wskazuje sprzedawcę, płatnika, rachunek oraz kwotę płatności. Chroni też przed sankcjami związanymi z przelewem poza wykaz.

Najbezpieczniej sprawdzić trzy elementy: podmiot, jego status i numer rachunku. Zrób to przed płatnością. Taka weryfikacja ogranicza ryzyko podatkowe transakcji (Źródło: biznes.gov.pl, „Biała lista podatników VAT – narzędzie do sprawdzania kontrahentów” – biznes.gov.pl/pl/portal/00226).

Odliczenie VAT i ulga na złe długi po wykreśleniu z rejestru

Wykreślenie z rejestru VAT rozlicz osobno dla podatku naliczonego nabywcy oraz ulgi na złe długi. Ulga na złe długi oznacza korektę VAT należnego od niezapłaconej wierzytelności. Najpierw ustal, kogo wykreślono. Inne skutki wywoła wykreślenie sprzedawcy, inne nabywcy, a jeszcze inne wierzyciela korzystającego z ulgi.

  • Sprawdź, czy nabywca otrzymał towar lub usługę przed wykreśleniem sprzedawcy i wykorzystał zakup do czynności opodatkowanych.
  • Ustal termin płatności z faktury albo umowy, ponieważ nieściągalność wierzytelności uznaje się za uprawdopodobnioną po 90 dniach od jego upływu.
  • Pomniejsz VAT należny o część przypadającą na niezapłaconą kwotę, jeśli od końca roku wystawienia faktury nie minęły 3 lata.
  • Potwierdź, że wierzyciel pozostaje czynnym podatnikiem VAT w dniu poprzedzającym złożenie rozliczenia zawierającego korektę.
  • Skoryguj wcześniej odliczony VAT po stronie dłużnika w okresie, w którym upłynął 90. dzień od terminu płatności, jeśli należności nie uregulowano ani nie zbyto do ostatniego dnia tego okresu.
  • Zwiększ ponownie VAT należny po otrzymaniu całości lub części zapłaty, proporcjonalnie do odzyskanej należności (Źródło: PodatekVAT.pl, „Prawo do korekty VAT należnego, gdy kontrahent zalega z zapłatą” – podatekvat.pl/artykul,1637,22408,prawo-do-korekty-vat-naleznego-gdy-kontrahent-zalega-z.html).
  • Przy cesji lub faktoringu ustal, kto pozostaje wierzycielem uprawnionym do korekty oraz czy wierzytelność zbyto przed zastosowaniem ulgi.
Sytuacja po wykreśleniu Skutek w VAT Działanie
Sprzedawca został wykreślony po rzeczywistej sprzedaży Wykreślenie nie jest samodzielną podstawą do cofnięcia odliczenia nabywcy Zachowaj dowody związku zakupu z działalnością opodatkowaną
Dłużnik został wykreślony przed zastosowaniem ulgi Brak aktualnej rejestracji dłużnika sam nie wyłącza korekty wierzyciela Wykaż nieuregulowaną wierzytelność i dochowaj ustawowego terminu
Wierzyciel nie jest czynnym podatnikiem przed złożeniem korekty Nie spełnia ustawowego warunku zastosowania ulgi Sprawdź możliwość przywrócenia rejestracji przed rozliczeniem
Dłużnik zapłacił po korekcie Zapłata odwraca korektę w odpowiedniej części Rozlicz odzyskaną kwotę w okresie otrzymania płatności

Wykreślenie z rejestru nie zamyka obowiązków związanych z niezapłaconą fakturą. Co przesądzi o korekcie? Status wierzyciela, upływ 90 dni oraz termin 3 lat.

Najczęściej zadawane pytania

Czy podmiot niezarejestrowany jako podatnik VAT czynny może wystawić fakturę bez VAT?

Tak, jeśli korzysta ze zwolnienia z VAT albo nie wykonuje czynności podlegających opodatkowaniu. Taka faktura nie powinna zawierać wykazanego podatku VAT.

Czy zagraniczny kontrahent musi figurować w polskim rejestrze VAT?

Nie. Zagraniczny dostawca może prawidłowo wystawić fakturę bez polskiego VAT, a rozliczenie podatku może należeć do polskiego nabywcy w ramach odwrotnego obciążenia.

Gdzie sprawdzić numer VAT UE kontrahenta niewidocznego w polskim rejestrze?

Numer VAT UE podmiotu z Unii Europejskiej można zweryfikować w systemie VIES. Brak potwierdzenia w VIES może oznaczać, że numer nie jest aktywny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych.

Czy status VAT kontrahenta ocenia się na dzień wystawienia faktury?

Najważniejszy jest status podatnika w dniu wykonania transakcji lub powstania obowiązku podatkowego. Warto zachować potwierdzenie sprawdzenia statusu z tej daty.

Co zrobić, gdy niezarejestrowany sprzedawca wykazał VAT na fakturze?

Należy zwrócić się o wystawienie faktury korygującej i usunięcie nienależnie wykazanego podatku. Do czasu wyjaśnienia dokument nie powinien być traktowany jak prawidłowa faktura VAT.

Pomoc w wyborze faktoringu

Porównaj finansowanie dla swojej firmy

Zostaw kontakt i opisz, czego potrzebujesz. Pomożemy Ci porównać warunki dostępnych ofert.

Poproś o pomoc w wyborze →
Bezpłatne zapytanie · bez zobowiązań · decyzję o finansowaniu podejmuje faktor