Procedura marży: VAT od różnicy ceny sprzedaży i nabycia

Procedura marży pozwala rozliczyć podatek VAT od marży, a nie od całej ceny sprzedaży. Dotyczy usług turystycznych, towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków. Poniżej znajdziesz zasady obliczania marży, dokumentowania sprzedaży i sprawdzania warunków rozliczenia. Podstawy prawne to art. 119 ust. 1 ustawy o VAT dla turystyki oraz art. 120 ust. 4 dla wskazanych towarów (Źródło: Ustawa o podatku od towarów i usług, tekst jednolity (eli.gov.pl – eli.gov.pl/api/acts/DU/2025/775/text/T/D20250775L.pdf).

Czym jest procedura marży i jak oblicza się VAT?

W procedurze marży punktem wyjścia jest różnica między ceną sprzedaży a ceną nabycia. Przedsiębiorca ustala obie kwoty i stawkę właściwą dla transakcji. Przy stawce 23% VAT zawarty w dodatniej marży brutto wynosi 23/123 tej marży (Źródło: Ministerstwo Finansów, Informacje podstawowe o VAT (podatki.gov.pl – podatki.gov.pl/podatki-firmowe/vat/informacje-podstawowe).

Procedura VAT marża jest prawem przedsiębiorcy, nie obowiązkiem. Jeśli warunki transakcji na to pozwalają, można wybrać rozliczenie na zasadach ogólnych. W przepisach o tej procedurze antyki oznaczają rzeczy mające ponad 100 lat (Źródło: Ustawa o VAT, art. 120 ust. 1 pkt 3 i ust. 14. (eli.gov.pl – eli.gov.pl/eli/DU/2026/1263).

Poniższa tabela porównuje stawki VAT i pokazuje, czego każda z nich dotyczy. Nie każda stawka w zestawieniu odnosi się do marży; niektóre dotyczą nabycia lub sprzedaży. Przy sprzedaży towaru używanego objętej stawką podstawową 23% stosuje się do marży, nie do całej ceny sprzedaży (Źródło: Ustawa o podatku od towarów i usług, tekst jednolity (eli.gov.pl – eli.gov.pl/api/acts/DU/2025/775/text/T/D20250775L.pdf).

Przed obliczeniem podatku sprawdź, czy dana stawka dotyczy marży, nabycia czy sprzedaży.

Na czym polega opodatkowanie marży i jak ustala się podstawę opodatkowania?

Podstawa opodatkowania to różnica między ceną sprzedaży a ceną nabycia, pomniejszona o należny VAT. Aby ją ustalić, przejdź przez poniższe kroki. Taką zasadę określa art. 120 ust. 4 ustawy o VAT (Źródło: Ustawa o podatku od towarów i usług, tekst jednolity (eli.gov.pl – eli.gov.pl/api/acts/DU/2025/775/text/T/D20250775L.pdf).

• Cena sprzedaży to kwota należna od kupującego za transakcję. Ustal ją jako pierwszą.
• Cena nabycia to kwota należna dostawcy za kupiony przedmiot. Odczytaj ją z dokumentów zakupu.
• Marża brutto jest różnicą między ceną sprzedaży a ceną nabycia. Oblicz ją przez odjęcie tych kwot.
• Podstawa opodatkowania powstaje po wyodrębnieniu VAT z marży brutto. Zastosuj stawkę właściwą dla transakcji.

VAT należny mieści się w marży brutto. Nie dolicza się go do całej ceny towaru. Przy zakupie za 1000 zł i sprzedaży za 1230 zł marża brutto wynosi 230 zł. Zawiera ona 43,01 zł VAT przy stawce 23% (Źródło: Ministerstwo Finansów, Informacje podstawowe o VAT – wzór obliczenia podatku (podatki.gov.pl – podatki.gov.pl/podatki-firmowe/vat/informacje-podstawowe).

Najpierw ustal kwoty zakupu i sprzedaży. Dopiero z obliczonej marży wyodrębnij VAT.

Kiedy stosowanie procedury VAT marża się opłaca?

Procedura VAT marża może obniżyć podatek od sprzedaży, bo podstawą obliczenia jest marża, a nie pełna cena. Sama kwota VAT należnego nie pokazuje jednak całego wyniku. Porównując oba sposoby rozliczenia, uwzględnij także prawo do odliczenia VAT przy nabyciu.

Przy usługach turystycznych rozdziel świadczenia kupione dla podróżnego od usług wykonywanych przez biuro podróży we własnym zakresie. Poniższa tabela pokazuje sposób rozliczenia obu rodzajów usług. Art. 119 ust. 5 ustawy o VAT wymaga odrębnego ustalenia ich podstawy opodatkowania (Źródło: Ustawa o podatku od towarów i usług, tekst jednolity (eli.gov.pl – eli.gov.pl/api/acts/DU/2025/775/text/T/D20250775L.pdf).

Sposób ustalenia podstawy opodatkowania zależy więc od tego, kto wykonuje usługę.

Jak ustalić kwotę nabycia towaru do obliczenia marży?

Kwota nabycia towaru oznacza kwotę należną sprzedawcy za konkretny przedmiot. To od niej przedsiębiorca odejmuje cenę sprzedaży przy ustalaniu marży. Kwotę sprawdzisz w dokumencie zakupu i warunkach transakcji. Art. 120 ust. 1 pkt 6 ustawy o VAT obejmuje nią składniki wynagrodzenia otrzymane lub należne dostawcy od podatnika (Źródło: Ustawa o podatku od towarów i usług, tekst jednolity (eli.gov.pl – eli.gov.pl/api/acts/DU/2025/775/text/T/D20250775L.pdf).

• Dokument zakupu przypisz do odsprzedawanego przedmiotu. Dzięki temu nie pomylisz cen towarów kupionych w różnych transakcjach.
• Kwota należna sprzedawcy wynika z uzgodnionej ceny nabycia. Nie zastępuj jej szacowaną wartością rynkową towaru.
• Wydatki na naprawę lub przygotowanie towaru oddziel od kwoty należnej sprzedawcy. Nie są ceną zapłaconą za jego zakup.

Cena nabycia i cena sprzedaży muszą dotyczyć tego samego towaru. Inaczej nie ustalisz marży dla danej transakcji. Kwotę sprzedaży definiuje art. 120 ust. 1 pkt 5, a różnicę względem kwoty nabycia określa jako marżę art. 120 ust. 4 (Źródło: Ustawa o podatku od towarów i usług, tekst jednolity (eli.gov.pl – eli.gov.pl/api/acts/DU/2025/775/text/T/D20250775L.pdf).

Jak obliczyć VAT należny od marży na przykładzie transakcji?

VAT należny wyodrębnij z dodatniej marży brutto. W pierwszym przykładzie Agnieszka kupuje używany laptop, a potem go sprzedaje. Cena zakupu wynosi 1000 zł, cena sprzedaży 1615 zł, a marża brutto 615 zł. W tej marży mieści się 115 zł VAT przy stawce 23% (Źródło: Ministerstwo Finansów, Informacje podstawowe o VAT – wzór obliczenia podatku (podatki.gov.pl – podatki.gov.pl/podatki-firmowe/vat/informacje-podstawowe).

Drugi przykład dotyczy innych cen laptopa. Zachowaj tę samą kolejność obliczeń:

• Cena nabycia laptopa wynosi 800 zł.
• Cena sprzedaży laptopa wynosi 1 400 zł.
• Marża brutto wynosi 600 zł. To różnica między ceną sprzedaży a ceną nabycia (Źródło: Ustawa o VAT, art. 120 ust. 4 – marża jest różnicą między kwotą sprzedaży a kwotą nabycia. (eli.gov.pl – eli.gov.pl/eli/DU/2026/1263)).
• Podstawa opodatkowania wynosi 487,80 zł po wyodrębnieniu VAT z marży brutto (Źródło: Ustawa o VAT, art. 120 ust. 4; Ministerstwo Finansów, „Stawki i limity”. (eli.gov.pl – eli.gov.pl/eli/DU/2026/1263)).
• VAT należny wynosi 112,20 zł (Źródło: Ustawa o VAT, art. 120 ust. 4; Ministerstwo Finansów, „Stawki i limity”. (eli.gov.pl – eli.gov.pl/eli/DU/2026/1263)).

Wynik jest zgodny z art. 120 ust. 4 ustawy o VAT. Podstawą opodatkowania pozostaje marża pomniejszona o zawartą w niej kwotę podatku (Źródło: Ustawa o podatku od towarów i usług, tekst jednolity (eli.gov.pl – eli.gov.pl/api/acts/DU/2025/775/text/T/D20250775L.pdf).

W obu przykładach obliczenia zaczynają się od marży brutto, a kończą na kwocie VAT.

Na czym polega dokumentowanie procedury marży i kiedy można ją stosować?

Procedura marży wymaga dokumentu potwierdzającego sposób nabycia towaru. Potrzebujesz też ewidencji kwot zakupu i sprzedaży oraz właściwie oznaczonej faktury. Znaczenie ma między innymi osoba poprzedniego sprzedawcy. Art. 120 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT wymienia nabycie od osoby niebędącej podatnikiem VAT (Źródło: Ustawa o podatku od towarów i usług, tekst jednolity (eli.gov.pl – eli.gov.pl/api/acts/DU/2025/775/text/T/D20250775L.pdf).

Towarem używanym może być ruchoma rzecz zdatna do dalszego użytku w obecnym stanie lub po naprawie. Ta procedura dla towarów używanych nie obejmuje obrotu nieruchomościami. Definicję ograniczającą ją do ruchomych dóbr materialnych zawiera art. 120 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT (Źródło: Ustawa o podatku od towarów i usług, tekst jednolity (eli.gov.pl – eli.gov.pl/api/acts/DU/2025/775/text/T/D20250775L.pdf).

Sprawdź zarówno rodzaj towaru, jak i dokumenty pokazujące, od kogo trafił do sprzedawcy.

O czym trzeba pamiętać przed zastosowaniem procedury marży?

Przed wystawieniem faktury sprzedaży sprawdź pochodzenie towaru i dokument zakupu. Faktura nabycia z wykazanym VAT wyklucza zastosowanie procedury marży przy odsprzedaży tego towaru. Sprzedawca rozliczający go od marży nie może jednocześnie odliczyć VAT naliczonego przy zakupie. Sposoby nabycia dopuszczone w tej procedurze wymienia art. 120 ust. 10 ustawy o VAT (Źródło: Ustawa o podatku od towarów i usług, tekst jednolity (eli.gov.pl – eli.gov.pl/api/acts/DU/2025/775/text/T/D20250775L.pdf).

Wybór opodatkowania dostaw dzieł sztuki wskazanych w art. 120 ust. 11 wymaga zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego. Zawiadomienie obowiązuje przez 2 lata, licząc od końca miesiąca, w którym je złożono (Źródło: Ustawa o VAT, art. 120 ust. 11 i 13; Ministerstwo Finansów, wyjaśnienie zmian od 2025 r. (eli.gov.pl – eli.gov.pl/eli/DU/2026/1263).

Jak wystawić fakturę VAT marża i prawidłowo ją oznaczyć?

Faktura VAT marża dokumentuje sprzedaż bez osobnego wykazania stawki i kwoty VAT. Wpisz dane sprzedaży oraz adnotację właściwą dla transakcji. Nabywca nie odliczy VAT z takiej faktury. Art. 106e ust. 3 ustawy o VAT wymaga oznaczenia „procedura marży – towary używane” przy sprzedaży tych towarów (Źródło: Ministerstwo Finansów, Podręcznik KSeF 2.0 – wskazuje art. 106e ust. 3, nie ust. 1 pkt 17 (ksef.podatki.gov.pl – ksef.podatki.gov.pl/media/3zidazbw/podrecznik-ksef-2-0-cz-ii-wystawianie-i-otrzymywane-faktur-w-ksef.pdf).

Poniższa tabela przyporządkowuje adnotacje do rodzajów sprzedaży. Są to: „procedura marży dla biur podróży”, „procedura marży – towary używane”, „procedura marży – dzieła sztuki” i „procedura marży – przedmioty kolekcjonerskie i antyki” (Źródło: Ministerstwo Finansów, Podręcznik KSeF 2.0 – wskazuje art. 106e ust. 2–3 jako podstawę adnotacji (ksef.podatki.gov.pl – ksef.podatki.gov.pl/media/3zidazbw/podrecznik-ksef-2-0-cz-ii-wystawianie-i-otrzymywane-faktur-w-ksef.pdf).

Comarch ERP Optima przy zapisie faktury VAT marża sprawdza pole „Procedura marży” na zakładce Kontrahent. Jeśli wystawiasz fakturę w tym programie, upewnij się przed zapisem, że pole jest uzupełnione.

Adnotację dobierz do rodzaju sprzedaży. To ona wskazuje, jaką procedurę zastosowano na fakturze.

Jak sprawdzić, czy sprzedawca i transakcja spełniają warunki procedury marży?

Warunki procedury marży sprawdzaj na podstawie dokumentu zakupu i statusu poprzedniego sprzedawcy. Sposób nabycia może spełniać wymagania, gdy towar kupiono od osoby niebędącej podatnikiem VAT. Podobnie jest przy zakupie od podatnika, który sam sprzedał towar w procedurze marży. Jeśli poprzedni sprzedawca nie miał prawa do odliczenia, sprawdź jeszcze warunki ustawowego zwolnienia. Sam brak prawa do odliczenia nie wystarcza.

• Dokument nabycia powinien łączyć zakup z późniejszą sprzedażą konkretnego towaru. Sprawdź dane sprzedawcy i sposób udokumentowania transakcji.
• Ewidencja zakupów i sprzedaży musi pozwalać ustalić kwotę nabycia oraz kwotę sprzedaży. Sprawdź, czy obejmuje dane obu transakcji.
• Odrębne ewidencje są potrzebne, gdy firma rozlicza sprzedaż zarówno od marży, jak i na zasadach ogólnych. Rozdziel w nich oba sposoby rozliczenia.

Czy procedurę marży można zastosować przy przemieszczeniu zaimportowanych towarów?

Przemieszczenie zaimportowanych towarów nie daje samo w sobie prawa do rozliczenia późniejszej sprzedaży od marży. Najpierw sprawdź sposób nabycia. Następnie ustal warunki przewidziane dla danej kategorii przedmiotów.

Poniższa tabela pokazuje, czy przemieszczenie lub późniejsza sprzedaż stanowi samodzielną podstawę zastosowania procedury marży.

Sprzedaż zaimportowanych przedmiotów oceniaj według zasad dotyczących ich nabycia i kategorii. Sam fakt przemieszczenia nie przesądza o sposobie opodatkowania.

Znaczenie mają warunki nabycia i rodzaj towaru, nie samo jego przemieszczenie.

Jakie błędy w rozliczaniu marży grożą korektą lub zaległością podatkową?

Błąd w rozliczeniu marży może oznaczać korektę VAT albo zaległość podatkową. Tak będzie między innymi wtedy, gdy odliczysz stratę z jednej sprzedaży od podatku z innych transakcji. Problemem jest też zbiorcze rozliczenie bez wymaganej zgody.

Marża brutto ze sprzedaży motocykla przez Marcina wyniosła −600 zł. VAT należny od tej transakcji wyniósł 0 zł. Ujemny wynik nie tworzy podatku do odliczenia (Źródło: Ministerstwo Finansów, „Broszura – JPK_VAT z deklaracją od 1 lutego 2026”. (podatki.gov.pl – podatki.gov.pl/media/wgbkrejs/broszura-jpk_vat-z-deklaracj%C4%85-od-1-lutego-2026-r.pdf).

• Ujemna marża ze sprzedaży towaru używanego nie zmniejsza VAT należnego od pozostałych transakcji. Każdą stratną sprzedaż sprawdzaj osobno.
• Zbiorcze obliczanie marży dla przedmiotów kolekcjonerskich wymaga spełnienia warunków ustawowych i zgody naczelnika urzędu skarbowego. Zweryfikuj zgodę, zanim zastosujesz tę metodę.

Korekta VAT wymaga przypisania marży do właściwych transakcji. Trzeba też sprawdzić prawo do rozliczenia zbiorczego. Zrób to, zanim poprawisz ewidencję i kwotę podatku.

Stratną sprzedaż i metodę zbiorczą weryfikuj oddzielnie.

Procedura VAT marża przy sprzedaży samochodów i towarów otrzymanych nieodpłatnie

Procedura VAT marża może objąć samochód używany w firmie. Nie obejmie natomiast sprzedaży rzeczy otrzymanej nieodpłatnie, gdy brak ceny nabycia. Sam wpis auta do ewidencji środków trwałych nie rozstrzyga o sposobie opodatkowania. Przy rzeczy otrzymanej bez zapłaty przeszkodą jest brak kwoty zapłaconej za jej nabycie.

W obu sytuacjach liczy się sposób nabycia, a nie samo późniejsze używanie lub sprzedaż rzeczy.

Czy samochód będący środkiem trwałym można sprzedać w procedurze VAT marża?

Samochód będący środkiem trwałym można sprzedać w procedurze VAT marża, jeśli sposób nabycia spełnia jej warunki. Używanie auta w firmie samo w sobie tego nie wyklucza. W opisanej interpretacji zaakceptowano rozliczenie od marży samochodu kupionego od osoby niebędącej podatnikiem VAT, a następnie wprowadzonego do firmy.

Poniższa tabela pokazuje kolejno zakup, sprzedaż i wynik rozliczenia samochodu pana Krzysztofa.

Status środka trwałego nie zastępuje dokumentu zakupu. Sprawdź, od kogo i w jaki sposób przedsiębiorca nabył samochód.

Czy sprzedaż towaru używanego otrzymanego nieodpłatnie może podlegać procedurze VAT marża?

Towar używany otrzymany nieodpłatnie nie podlega procedurze VAT marża, jeśli sprzedawca nie poniósł ceny nabycia. Przy darowiźnie brak zapłaty nie oznacza ceny zakupu równej zeru. Nie ma kwoty nabycia, od której można obliczyć marżę w tej procedurze.

Poniższa tabela porównuje nabycie odpłatne i nieodpłatne pod kątem ceny potrzebnej do obliczenia marży.

Darowizna towaru używanego nie staje się zakupem, gdy obdarowany sprzedaje później przedmiot.

Przy sprzedaży rzeczy używanej sprawdź, czy wcześniej nabyto ją za cenę. Sama późniejsza sprzedaż nie spełnia tego warunku procedury VAT marża.

Najczęściej zadawane pytania

O co chodzi z fakturą VAT marża?

Dokumentuje sprzedaż rozliczaną od marży, a nie od całej ceny. VAT nie jest na niej wykazany osobno.

Czy osoba prywatna może kupić samochód na fakturę VAT marża?

Artykuł nie wskazuje ograniczenia wykluczającego osobę prywatną jako nabywcę. Przy takiej fakturze kupujący nie odlicza VAT.

Jak wygląda faktura VAT marża na samochód?

Zawiera dane sprzedaży i adnotację „procedura marży – towary używane”. Nie wykazuje osobno stawki ani kwoty VAT.

Czy nabywca może odliczyć VAT z faktury VAT marża?

Nie. Faktura VAT marża nie wykazuje VAT osobno, a nabywca nie odlicza z niej podatku.

Czy stawka 8% przy imporcie dzieł sztuki dotyczy późniejszej sprzedaży w procedurze marży?

Nie. Stawka 8% dotyczy importu; przy późniejszej odsprzedaży w procedurze marży VAT oblicza się od marży.

Ceny i warunki sprawdzone u źródeł: październik 2026.