Faktura w euro a zapłata w złotówkach — kurs NBP

Fakturę wystawioną w euro można opłacić w złotówkach, jeśli pozwalają na to ustalenia stron lub przepisy. Sama cena w euro nie oznacza, że przelew musi być wykonany w tej walucie.
Trzeba jednak ustalić kurs płatności oraz osobno rozliczyć VAT i ewentualne różnice kursowe. Na fakturze wystawionej w euro kwotę podatku wykazuje się w złotych, zgodnie z art. 106e ust. 11 ustawy o VAT (Źródło: Ministerstwo Finansów – Eureka – eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/705361).

Czym jest rozliczenie faktury wystawionej w euro przy zapłacie w złotówkach?

Rozliczenie faktury w euro zapłaconej w złotówkach wymaga powiązania należności w EUR z wpłatą w PLN. Najpierw ustal zasady przeliczenia między stronami, potem ujmij fakturę w księgach i sprawdź, czy wpłata zamyka należność.
Jeśli strony nie ustaliły inaczej, art. 358 § 2 k.c. nakazuje przyjąć średni kurs NBP z dnia wymagalności roszczenia (Źródło: INFORLEX – Kodeks cywilny, art. 358 – inforlex.pl/wersje-fragmentu/tresc,DZU.2025.218.0001071,-1,USTAWA-z-dnia-23-kwietnia-1964-r-Kodeks-cywilny.html?dok=4343522&nr=358&rodzaj=29).

Waluta na fakturze określa kwotę należności. Waluta przelewu mówi z kolei, w jaki sposób ją uregulowano. Nie należy mylić kursu stosowanego do rozliczenia płatności z kursem przyjętym do celów podatkowych. Dla VAT art. 31a ust. 1 ustawy o VAT przewiduje co do zasady średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego przed powstaniem obowiązku podatkowego (Źródło: OpenLEX – ustawa o VAT, art. 31a – sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/podatek-od-towarow-i-uslug-17086198/art-31-a).

Czy fakturę w euro można opłacić w złotówkach i od czego to zależy?

Fakturę w euro możesz opłacić w złotówkach, gdy wynika to z ustaleń stron albo z przepisów. Sprawdź przy tym, czy przelew w PLN spłaca należność wyrażoną w euro, czy strony zmieniły samą kwotę do zapłaty na PLN.
Art. 358 § 1 k.c. pozwala dłużnikowi zapłacić w PLN za zobowiązanie wykonywane w Polsce, chyba że zastrzeżono wyłącznie walutę obcą (Źródło: INFORLEX – Kodeks cywilny, art. 358 – inforlex.pl/wersje-fragmentu/tresc,DZU.2025.218.0001071,-1,USTAWA-z-dnia-23-kwietnia-1964-r-Kodeks-cywilny.html?dok=4343522&nr=358&rodzaj=29).

Rachunek w złotówkach nie przesądza o walucie zapłaty uzgodnionej przez strony. O tym, czy przelew zamknie należność, decydują warunki płatności, nie waluta konta bankowego. Potwierdza to art. 358 § 1 k.c.: dopuszczalność zapłaty w PLN zależy od zastrzeżeń dotyczących zobowiązania (Źródło: INFORLEX – Kodeks cywilny, art. 358 – inforlex.pl/wersje-fragmentu/tresc,DZU.2025.218.0001071,-1,USTAWA-z-dnia-23-kwietnia-1964-r-Kodeks-cywilny.html?dok=4343522&nr=358&rodzaj=29).

Jak przeliczyć fakturę w euro na potrzeby podatku dochodowego?

Fakturę w euro przelicz na PLN według zasad ujmowania kosztu podatkowego. Waluta, w której kontrahent dostanie pieniądze, nie zmienia tego kursu. Zgodnie z art. 11a ust. 2 ustawy o PIT stosuje się średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego przed poniesieniem kosztu (Źródło: Ministerstwo Finansów – Eureka – eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/687761).

• Ustal dzień poniesienia kosztu. Przy rozliczeniu objętym art. 22 ust. 6b ustawy o PIT punktem odniesienia jest dzień wystawienia faktury.
• Odczytaj średni kurs NBP ogłoszony przez Narodowy Bank Polski z dnia poprzedzającego wystawienie faktury.
• Przelicz koszt z EUR na PLN. Przy zapisie księgowym zachowaj informację o użytym kursie.

W opisanym przypadku liczy się kurs z dnia poprzedzającego wystawienie faktury, a nie z dnia przelewu.
Art. 22 ust. 5d ustawy o PIT wiąże dzień poniesienia kosztu z ujęciem go w księgach rachunkowych. Przepis przewiduje też wyjątki (Źródło: INFORLEX – ustawa o PIT, art. 22 – inforlex.pl/dok/tresc,DZU.2026.120.0000592,USTAWA-z-dnia-26-lipca-1991-r-o-podatku-dochodowym-od-osob-fizycznych.html?nr_fr=22).

Jak obliczyć i zaksięgować różnice kursowe przy zapłacie w złotówkach?

Przy rozliczaniu faktury w EUR wpłatą w PLN ustal, jaką część należności w euro pokrywa przelew. Ewentualnego salda nie uznawaj od razu za podatkową różnicę kursową. Jeśli nie ma odmiennego zastrzeżenia, do przeliczenia wpłaty przyjmij średni kurs NBP z dnia wymagalności. Wynika to z art. 358 § 2 k.c (Źródło: INFORLEX – Kodeks cywilny, art. 358 – inforlex.pl/wersje-fragmentu/tresc,DZU.2025.218.0001071,-1,USTAWA-z-dnia-23-kwietnia-1964-r-Kodeks-cywilny.html?dok=4343522&nr=358&rodzaj=29).

• Sprawdź, w jakiej walucie program prowadzi rozrachunek, czyli zapis należności lub zobowiązania oczekującego na zapłatę.
• Wprowadź wpłatę jako operację bankową w PLN. Zastosuj kurs właściwy dla rozliczenia między stronami.
• Porównaj rozliczoną kwotę w EUR z pozostałym saldem. Osobno oceń skutki księgowe i podatkowe różnicy.

W przykładzie z forum InsERT faktura opiewa na 14 760 euro, a wpłata wynosi 65 804,51 zł. W Rewizorze nexo faktura tworzy rozrachunek w EUR. Program stosuje więc kurs waluty, gdy wiąże ten rozrachunek z wpłatą w PLN.
Bez kursu rozliczenia nie ustalimy z samych kwot, czy należność została spłacona.

Co zrobić, gdy wpłata w złotówkach nie pokrywa dokładnie kwoty faktury w euro?

Wpłatę w złotówkach, która nie odpowiada wartości rozliczanej faktury w euro, przypisz do należności według właściwego kursu. Potem ustal saldo. Niedopłata to kwota nadal należna sprzedawcy, a nadpłata podlega zwrotowi lub – za zgodą stron – zaliczeniu na inne zobowiązanie.
Do ustalenia salda przyjmij domyślnie średni kurs NBP z dnia wymagalności roszczenia, chyba że zachodzi wyjątek z art. 358 § 2 k.c (Źródło: INFORLEX – Kodeks cywilny, art. 358 – inforlex.pl/wersje-fragmentu/tresc,DZU.2025.218.0001071,-1,USTAWA-z-dnia-23-kwietnia-1964-r-Kodeks-cywilny.html?dok=4343522&nr=358&rodzaj=29).

Przy przedpłacie pieniądze trafiają do sprzedawcy przed ostatecznym rozliczeniem dostawy. Jej wartość porównaj z fakturą po zastosowaniu zasad właściwych dla obu zdarzeń. Przykład wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów na prawo.pl obejmuje przedpłatę 57 108,99 zł i fakturę na 17 022,56 euro. Bez przyjętego kursu same te kwoty nie pozwalają ustalić salda (Źródło: Prawo.pl, „Czy pomiędzy fakturą w walucie a zapłatą w złotówkach powstają różnice kursowe?” – prawo.pl/podatki/czy-pomiedzy-faktura-w-walucie-a-zaplata-w-zlotowkach-powstaja-roznice-kursowe,25976.html).

Rozliczenie kończy się, gdy wpłata pokryje ustaloną wartość należności albo strony uregulują pozostałe saldo. Samo przyjęcie częściowej wpłaty nie oznacza spłaty reszty. Przyjęcie świadczenia częściowego reguluje art. 450 k.c. (Źródło: GOFIN – Kodeks cywilny, art. 450 – przepisy.gofin.pl/przepisy,3,9,9,204,351463,20220630,art-450-497-wykonanie-zobowiazan-i-skutki-ich-niewykonania.html).

Kiedy zapłata w złotówkach za fakturę w euro powoduje różnice kursowe?

Zapłata w złotówkach za fakturę w euro nie powoduje podatkowych różnic kursowych na zasadach z art. 24c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis wiąże je z otrzymaniem należności lub zapłatą zobowiązania w walucie obcej. Przelew w PLN nie spełnia tego warunku.
Art. 24c ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy o PIT dotyczą kosztów; brak podatkowych różnic kursowych przy zapłacie w PLN potwierdza interpretacja KIS (Źródło: Dyrektor KIS, interpretacja 0115-KDIT3.4011.140.2023.1.PS – sip.lex.pl/orzeczenia-i-pisma-urzedowe/pisma-urzedowe/0115-kdit3-4011-140-2023-1-ps-roznice-kursowe-w-pit-pismo-185222989).

Przeliczenie waluty jest nadal potrzebne, żeby ustalić, jaką część faktury pokryła wpłata. Samo zastosowanie kursu nie tworzy jednak podatkowej różnicy kursowej. Gdy rozliczona przedpłata odbiega od wartości faktury, pozostaje nadpłata albo niedopłata, nie różnica kursowa w rozumieniu art. 24c.
Art. 24c ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy o PIT odnoszą się do różnic w wartości kosztu, a nie do samego salda (Źródło: INFORLEX – ustawa o PIT, art. 24c – inforlex.pl/wersje-fragmentu/tresc,DZU.2025.038.0000163,-1,USTAWA-z-dnia-26-lipca-1991-r-o-podatku-dochodowym-od-osob-fizycznych.html?dok=4244860&nr=24.c&rodzaj=29).

Zasady płatności faktur walutowych: kto wybiera walutę zapłaty?

Dłużnik co do zasady wybiera walutę zapłaty za fakturę wystawioną w euro. Najpierw trzeba jednak sprawdzić, czy umowa lub przepisy nie wymagają płatności w walucie obcej. Wierzyciel – strona uprawniona do otrzymania pieniędzy – nie może odrzucić dopuszczalnej zapłaty w PLN tylko dlatego, że faktura opiewa na euro.
Prawo wyboru wynika z art. 358 § 1 k.c. i dotyczy zobowiązań wykonywanych w Polsce, o ile nie zastrzeżono wyłącznie waluty obcej (Źródło: INFORLEX – Kodeks cywilny, art. 358 – inforlex.pl/wersje-fragmentu/tresc,DZU.2025.218.0001071,-1,USTAWA-z-dnia-23-kwietnia-1964-r-Kodeks-cywilny.html?dok=4343522&nr=358&rodzaj=29).

Termin płatności wpływa na ustalenie kursu, ale sam nie zmienia waluty, w której dłużnik może zapłacić. Strony mogą zapisać zasady przeliczenia w umowie. Przy opóźnieniu znaczenie mają również uprawnienia wierzyciela.
Na podstawie art. 358 § 3 k.c. może on wtedy żądać zapłaty w PLN według średniego kursu NBP z dnia zapłaty (Źródło: INFORLEX – Kodeks cywilny, art. 358 – inforlex.pl/wersje-fragmentu/tresc,DZU.2025.218.0001071,-1,USTAWA-z-dnia-23-kwietnia-1964-r-Kodeks-cywilny.html?dok=4343522&nr=358&rodzaj=29).

Czy dłużnik może sam wybrać walutę, w której opłaci fakturę?

Dłużnik może zapłacić w złotówkach za fakturę w euro, jeśli umowa lub przepisy nie wymagają waluty obcej. Liczy się więc treść zobowiązania, a nie samo wystawienie faktury w euro.
Art. 358 § 1 k.c. odbiera dłużnikowi prawo wyboru PLN, gdy czynność prawna zastrzega spełnienie świadczenia wyłącznie w euro (Źródło: INFORLEX – Kodeks cywilny, art. 358 – inforlex.pl/wersje-fragmentu/tresc,DZU.2025.218.0001071,-1,USTAWA-z-dnia-23-kwietnia-1964-r-Kodeks-cywilny.html?dok=4343522&nr=358&rodzaj=29).

Przekroczenie terminu płatności nie odbiera dłużnikowi prawa wyboru waluty. Może za to dać wierzycielowi wpływ na kurs przeliczeniowy. To kurs, według którego ustala się kwotę należną w złotówkach.

Faktura w walucie obcej: najważniejsze zagadnienia w skrócie

Przy fakturze w walucie obcej osobno ustal, czy wolno zapłacić w PLN, i jaki kurs zastosować. Gdy dłużnik płaci po terminie, a umowa nie określa innego kursu, wierzyciel może wybrać datę przeliczenia. Będzie to dzień faktycznej zapłaty albo dzień wymagalności roszczenia.

W przykładzie ifirma.pl pani Anna wystawiła fakturę na 5 000 euro. Według fikcyjnego kursu 4,69 zł/euro z dnia wymagalności daje to 23 450 zł. Przy fikcyjnym kursie 4,95 zł/euro z dnia zapłaty kwota wynosi 24 750 zł.
Wybór daty kursu zmienia więc należność w tym przykładzie o 1 300 zł (Źródło: ifirma.pl, „Czy fakturę w walucie obcej można zapłacić w złotówkach?” – ifirma.pl/blog/czy-fakture-w-walucie-obcej-mozna-zaplacic-w-zlotowkach).

Dłużnik wybiera dopuszczalną walutę zapłaty w granicach umowy i prawa. Jeśli spóźni się z płatnością, o wyborze daty kursu może zdecydować wierzyciel.

Jaki kurs zastosować do VAT, gdy faktura jest w euro, a zapłata w złotówkach?

VAT z faktury w euro przelicz na złotówki według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego przed powstaniem obowiązku podatkowego. Nie stosuj tu kursu z dnia zapłaty w PLN.
Jeśli fakturę wystawiono wcześniej, przyjmij kurs z ostatniego dnia roboczego przed jej wystawieniem.

Najpierw ustal datę powstania obowiązku podatkowego. Następnie sprawdź, czy faktura została wystawiona przed tą datą. Gdy otrzymanie zaliczki powoduje powstanie obowiązku podatkowego dla danej transakcji, uwzględnij datę zaliczki przy jej przeliczeniu.

Zapłata w złotówkach nie zmienia kursu przyjętego do rozliczenia VAT z faktury. Kurs płatności służy do rozliczenia należności między stronami.